Kinh Tương Ưng Bộ

 

Phần 22c

C. Năm Mươi Kinh Sau

 

  HT. Thích Minh Châu dịch
 

IV. Phẩm Than Đỏ

 

I. Than Đỏ Hực

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Sắc là than đỏ, này các Tỷ-kheo! Thọ là than đỏ! Tưởng là than đỏ! Các hành là than đỏ! Thức là than đỏ!

4) Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, bậc Đa văn Thánh đệ tử nhàm chán đối với sắc, nhàm chán đối với thọ, nhàm chán đối với tưởng, nhàm chán đối với các hành, nhàm chán đối với thức.

5) Do nhàm chán nên ly tham, do ly tham nên giải thoát. Trong sự giải thoát, trí khởi lên: "Ta đă được giải thoát". Vị ấy biết rơ: "Sanh đă tận, Phạm hạnh đă thành, các việc nên làm đă làm, không c̣n trở lui trạng thái này nữa". 

II. Vô Thường

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) -- Cái ǵ vô thường, này các Tỷ-kheo, ở đây các Ông cần phải đoạn trừ ḷng dục. Này các Tỷ-kheo, cái ǵ là vô thường?

3) Này các Tỷ-kheo, sắc là vô thường.

4-6)... Thọ... Tưởng... Các hành...

7) Thức là vô thường, ở đây, các Ông cần phải đoạn trừ ḷng dục.

8) Cái ǵ vô thường, này các Tỷ-kheo, ở đây các Ông cần phải đoạn trừ ḷng dục.

 III. Vô Thường

(Như kinh trên, chỉ khác là tham (ràga) thay thế cho dục (chanda).

 IV. Vô Thường

(Như kinh trên, chỉ khác là cả dục và tham ). 

V-VI-VII. Khổ (1,2,3)

(Như kinh trên, chỉ khác là khổ thay thế cho vô thường ).

 VIII-IX-X. Vô Ngă (1,2,3)

(Như kinh trên, chỉ khác là vô ngă thay thế cho khổ ).

 XI. Thiện Nam Tử Khổ (Tạp 2, Đại 2,12a)

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Đối với vị thiện nam tử v́ ḷng tin xuất gia, này các Tỷ-kheo, đây là thuận pháp (anudhammam): Hăy sống nhàm chán nhiều đối với sắc... đối với thọ... đối với tưởng... đối với các hành, hăy sống nhàm chán nhiều đối với thức.

4) Ai sống nhàm chán nhiều đối với sắc... đối với thọ... đối với tưởng... đối với các hành, ai sống nhàm chán nhiều đối với thức thời sẽ biến tri sắc... thọ... tưởng... các hành, biến tri thức.

5) Vị nào biến tri sắc, biến tri thọ, biến tri tưởng, biến tri các hành, biến tri thức, thời được giải thoát khỏi sắc, được giải thoát khỏi thọ, được giải thoát khỏi tưởng, được giải thoát khỏi các hành, được giải thoát khỏi thức, được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, năo. Ta nói vị ấy được giải thoát khỏi đau khổ.

 XII. Thiện Nam Tử Khổ

(Như kinh trên, chỉ khác là thấy vô thường thay thế sống nhàm chán ).

 XIII. Thiện Nam Tử Khổ

(Như kinh trên, ở đây chỉ khác là thấy vô ngă).

 

V. Phẩm Kiến

 

I. Nội (Tạp 7, Đại 2,43b)

1-2) Ở Sàvatthi...

3) -- Do có cái ǵ, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ cái ǵ, nội lạc, khổ khởi lên?

4) -- Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...,...

5) -- Này các Tỷ-kheo, do có sắc, do chấp thủ sắc, nội lạc, khổ khởi lên.

6-8)... thọ... tưởng... các hành...

9) Do có thức, do chấp thủ thức, nội lạc, khổ khởi lên.

10) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, sắc là thường hay vô thường?

-- Vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu không chấp thủ cái ấy, nội lạc, khổ có thể khởi lên không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

11-13). .. Thọ... Tưởng... Các hành...

14) -- Thức là thường hay vô thường?

-- Vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu không chấp thủ cái ấy, thời nội lạc, khổ có thể sanh khởi không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

15) Do thấy vậy... "... không c̣n trở lui trạng thái này nữa". 

II. Cái Này Là Của Tôi (Tạp 7, Đại 2,43a)

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo, do có cái ǵ, do chấp thủ cái ǵ, do thiên chấp cái ǵ mà quán: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngă của tôi"?

4) -- Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

5-9) -- Này các Tỷ-kheo, do có sắc, do chấp thủ sắc, do thiên chấp sắc... do có thức, do chấp thủ thức, do thiên chấp thức nên quán: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngă của tôi".

10) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, sắc là thường hay vô thường?

-- Vô thường, bạch Thế Tôn...

-- Cái ǵ vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có nên chấp thủ cái ấy, và quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngă của tôi"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

11-13). .. Thọ... Tưởng... Các hành...

14) -- Thức là thường hay vô thường?

-- Vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có nên chấp thủ cái ấy và quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngă của tôi"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

15) Do thấy vậy... vị ấy biết rơ... "... không c̣n trở lui trạng thái này nữa".

 III. Ngă (Tạp 7, Đại 2,43c)

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

-- Này các Tỷ-kheo, do có cái ǵ, do chấp thủ cái ǵ, do thiên chấp cái ǵ, tà kiến này khởi lên: "Cái này là ngă, cái này là thế giới, cái này sau khi chết sẽ thường c̣n, thường hằng, thường trú, không chịu sự biến hoại"?

4) -- Đối với chúng con, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

5) -- Này các Tỷ-kheo, do có sắc, chấp thủ sắc, thiên chấp sắc nên khởi lên tà kiến như sau: "Cái này là ngă, cái này là thế giới, cái này sau khi chết sẽ thường c̣n, thường hằng, thường trú, không chịu sự biến hoại".

6-9)... thọ... tưởng... các hành...

10) Do có thức, chấp thủ thức, thiên chấp thức nên khởi lên tà kiến như sau: "Cái này là ngă, cái này là thế giới, cái này sau khi chết sẽ thường c̣n, thường hằng, thường trú, không chịu sự biến hoại".

-- Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, sắc là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có nên chấp thủ cái ấy, và khởi lên tà kiến như sau: "Cái này là ngă, cái này là thế giới, cái này sau khi chết sẽ trở thành thường c̣n, thường hằng, thường trú, không chịu sự biến hoại"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

11-14). .. Thọ... Tưởng... Các hành... Thức là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn?

-- Cái ǵ vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có nên chấp thủ cái ấy, và khởi lên tà kiến như sau: "Cái này là ngă, cái này là thế giới, cái này sau khi chết sẽ thường c̣n, thường hằng, thường trú, không chịu sự biến hoại"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

15) Do thấy vậy... vị ấy biết rơ... "... không c̣n trở lui trạng thái này nữa".

 IV. Và Nếu Không Phải Của Tôi

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) -- Do có cái ǵ, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ cái ǵ tà kiến như sau sanh khởi: "Nếu trước không có ta, thời đă không có của ta. Nếu sẽ không có ta, thời sẽ không có của ta"?

3) -- Đối với chúng con, bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

4) -- Này các Tỷ-kheo, do có sắc, chấp thủ sắc, thiên chấp sắc nên tà kiến này khởi lên: "Nếu trước không có ta, thời đă không có của ta. Nếu sẽ không có ta, thời sẽ không có của ta".

5-7). .. thọ... tưởng... các hành...

8) Do có thức, chấp thủ thức, thiên chấp thức nên tà kiến này khởi lên: "Nếu trước không có ta, thời đă không có của ta. Nếu sẽ không có ta, thời sẽ không có của ta".

9) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, sắc là thường hay vô thường?

-- Vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có nên chấp thủ cái ấy, và khởi lên tà kiến như sau: "Nếu trước không có ta, thời đă không có của ta. Nếu sẽ không có ta, thời sẽ không có của ta"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

10-13)... Thọ... Tưởng... Các hành... Thức là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có nên chấp thủ cái ấy, và khởi tà kiến như sau: "Nếu trước không có ta, thời đă không có của ta. Nếu sẽ không có ta, thời sẽ không có của ta"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

Do thấy vậy... vị ấy biết rơ... "... không c̣n trở lui trạng thái này nữa".

 V. Tà Kiến

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

-- Này các Tỷ-kheo, do có cái ǵ, do chấp thủ ǵ, do thiên chấp ǵ, tà kiến khởi lên?

4) -- Đối với chúng con, bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

5) -- Này các Tỷ-kheo, do có sắc, có chấp thủ, do thiên chấp sắc, khởi lên tà kiến.

6-9)... thọ... tưởng... các hành...

Do có thức, có chấp thủ thức, do thiên chấp thức nên khởi lên tà kiến.

10) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, sắc là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có nên chấp thủ cái ấy, và khởi lên tà kiến không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

11-14). .. Thọ... Tưởng... Các hành... Thức là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có nên chấp thủ cái ấy, và khởi lên tà kiến không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

Do thấy vậy... vị ấy biết rơ... "... không c̣n trở lui trạng thái này nữa".

 VI. Hữu Thân

(Giống như kinh trước, chỉ thế hữu thân cho tà kiến ).

 VII. Ngă Kiến

(Giống như kinh trước, chỉ thế ngă kiến (attànuditthi) cho hữu thân ).

 VIII. Thiên Kiến

(Giống như kinh trước, chỉ thế bị trói buộc, thiên chấp kiết sử cho ngă kiến ).

 IX. Thiên Kiến

(Giống như kinh trước, chỉ thêm: Sự tham trước về sự trói buộc, thiên chấp các kiết sử ).

 X. Ananda

1) Nhân duyên ở Sàvatthi...

2) Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn; sau khi đến... bạch Thế Tôn:

3) -- Lành thay, bạch Thế Tôn! Thế Tôn hăy thuyết pháp vắn tắt cho con, để sau khi nghe pháp, con sống một ḿnh an tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần.

4) -- Ông nghĩ thế nào, này Ananda, sắc là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có hợp lư chăng nếu quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này tự ngă của tôi"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

5-8) -- Thọ... Tưởng... Các hành... Thức là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái ǵ vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có hợp lư chăng khi quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngă của tôi"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

9) Do thấy vậy... vị ấy biết rơ... "... không c̣n trở lui trạng thái này nữa"./.

Thực hiện: SC Ánh Liên

 

 
Kinh Tương Ưng Bộ