Phẩm
Thứ Tư
Sư
dạy chúng rằng: Thiện tri thức, pháp môn này lấy
ĐỊNH HUỆ làm gốc. Các ngươi chớ
lầm rằng ĐỊNH với HUỆ có khác;
ĐỊNH HUỆ vốn nhất thể, chẳng phải là hai.
ĐỊNH là
thể của HUỆ, HUỆ là dụng của
ĐỊNH, ngay trong lúc HUỆ có ĐỊNH ngay trong lúc
ĐỊNH có HUỆ, thấu được nghiă này tức là định huệ đồng nhau. Các ngươi học đạo
chớ cho là trước phát ĐỊNH sau phát
HUỆ, hay trước HUỆ sau ĐỊNH có khác, kiến
giải như vậy thành ra pháp có nhị tướng. Miệng tuy nói lành mà trong tâm chẳng
lành, tuy có ĐỊNH HUỆ mà định huệ chẳng đồng nhau. Nếu tâm miệng đều lành, trong
ngoài nhất thể, tức là ĐỊNH HUỆ đồng nhau. Tự ngộ tu hành, chẳng nên tranh biện,
nếu tranh giành trước sau th́ đồng với kẻ mê, chẳng dứt hơn thua, lại thêm ngă
chấp, chẳng lià được tứ tướng (nhơn, ngă, chúng sanh, thọ giả).
Thiện
tri thức, ĐỊNH HUỆ ví như cái ǵ? Như đèn và ánh sáng: có đèn th́ sáng, không
đèn th́ tối; đèn là thể của sáng, sáng là dụng của đèn, tên tuy có hai, thể vốn
là một, pháp ĐỊNH HUỆ cũng vậy. Sư dạy chúng rằng: Thiện tri thức, nói nhất hạnh
tam muội, là ở tất cả mọi nơi đi đứng nằm ngồi thường hành trực tâm. Kinh Duy Ma
Cật nói: Trực tâm là đạo tràng, trực tâm là tịnh độ. Chớ nên tâm hạnh quanh co,
miệng th́ nói trực, nói nhất hạnh tam muội mà chẳng hành trực tâm. Người hành
trực tâm, đối với tất cả pháp chẳng nên chấp trước. Kẻ mê chấp pháp tướng, chấp
nhất hạnh tam muội, cứ nói ngồi yên chẳng động, vọng chẳng khởi nơi tâm tức là
nhất hạnh tam muội; kiến giải như vậy đồng với vô t́nh, đó là nhân duyên chướng
đạo.
Sư
dạy chúng rằng: Thiện tri thức, đạo cần phải linh động, chớ nên làm cho ngăn
trệ. Tâm chẳng trụ pháp th́ đạo được linh động, tâm nếu trụ pháp, gọi là tự
trói. Nếu nói ngồi yên chẳng động là đúng, chỉ như Xá Lợi Phất tĩnh tọa trong
rừng lại bị Duy Ma Cật quở. Thiện tri thức, lại có kẻ dạy người lấy ngồi làm
công phu, khán tâm quán tịnh, chẳng khởi chẳng động, kẻ mê chẳng hiểu, bèn chấp
ngồi thành bệnh, nhiều người truyền dạy nhau như vậy, thật là lầm lỗi lớn!
Sư
dạy chúng rằng: Thiện tri thức, CHÁNH GIÁO vốn chẳng đốn tiệm, tánh người tự có
lợi độn, kẻ mê tiệm tu, người ngộ đốn khế. Đốn tiệm chỉ là giả danh kiến lập mà
thôi, nếu tự nhận được bổn tâm, tự thấy được bổn tánh th́ chẳng sai biệt vậy.
Thiện tri thức, pháp môn này xưa nay lập VÔ NIỆM làm tông,
VÔ TƯỚNG làm thể, VÔ TRỤ làm gốc.VÔ TƯỚNG là ở nơi tướng mà lià tướng.VÔ NIỆM là ở nơi niệm mà chẳng
niệm. VÔ TRỤ là bản tánh của con người đối với
tất cả sự vật, thiện ác, tốt xấu, kẻ thù, người thân trên thế gian, cho đến lúc
bị người nói xấu, khi dễ, đều cho là không, chẳng nghĩ trả thù, niệm niệm chẳng
nghĩ ngoại cảnh. Nếu niệm trước, niệm sau và đang niệm, niệm niệm theo cảnh
chẳng dứt, gọi là trói buộc, đối với tất cả pháp niệm niệm chẳng trụ tức là
chẳng trói buộc vậy, đây là lấy TRỤ
làm gốc.
Thiện
tri thức, ngoài lià tất cả tướng gọi là
VÔ TƯỚNG, lià tướng th́ pháp thể thanh
tịnh, đây là lấy VÔ TƯỚNG làm thể. Thiện tri thức, đối với mọi cảnh tâm chẳng
nhiễm, trong niệm thường tự lià mọi cảnh, chẳng ở trên cảnh sanh tâm gọi là
VÔ
NIỆM Nếu là trăm điều chẳng nghĩ, làm cho niệm tuyệt, một niệm tuyệt liền chết,
thọ sanh nơi khác, ấy là cái lỗi lầm lớn, người học đạo nên xét kỹ! Nếu chẳng
hiểu ư Chánh Pháp, tự lầm c̣n đỡ, lại khuyên người khác học theo, tự mê chẳng
thấy, lại thêm tội phỉ báng Kinh Phật, v́ vậy nên lập
VÔ NIỆM làm tông.
Thiện
tri thức, tại sao lập VÔ NIỆM làm tông? Chỉ v́ kẻ mê miệng nói kiến tánh mà khởi
niệm trên cảnh, nơi niệm liền lọt vào tà kiến, tất cả trần lao vọng tưởng theo
đó mà sanh. Tự tánh vốn chẳng một pháp có thể đắc, nếu có sở đắc, vọng nói tội
phước, tức là trần lao tà kiến, nên pháp môn này lập
VÔ Niệm làm tông.
Thiện
tri thức, VÔ là Vô việc ǵ? Niệm là Niệm vật ǵ?
VÔ là VÔ NHỊ TƯỚNG(Pháp đối
đăi), VÔ tất cả tâm trần lao. Niệm là Niệm
CHƠN NHƯ BẢN TÁNH. CHƠN NHƯ là thể
của Niệm , Niệm là dụng của CHƠN NHƯ. Chơn như tự tánh khởi niệm, chẳng do nhăn
nhĩ tỷ thiệt năng niệm, chơn như có tánh cho nên khởi niệm, nếu chơn như không
tánh th́ nhăn nhĩ sắc thanh ngay đó liền hoại. Thiện tri thức, chơn như tự tánh
khởi niệm, lục căn dù có kiến văn giác tri mà chẳng nhiễm muôn cảnh, chơn tánh
thường tự tại. Nên Kinh nói: Khéo phân biệt được các pháp tướng mà nơi đệ nhất
nghiă thường chẳng động là vậy.
Thực hiện: TN.Chung Liên