64 TỊNH XÁ TRONG CÁC GIÁO ĐOÀN
Tịnh xá Trung Tâm tọa lạc tại số 21 (số cũ 7)
đường Nguyễn Trung Trực, phường 5 quận B́nh
Thạnh TP HCM. Vào năm 1965, đoàn Du
Tăng Khất sĩ hành đạo đến vùng Gia Định, do cảm mến đạo hạnh của Hoà thượng Pháp
sư, Trưởng giáo đoàn và chư Tăng, bà Phán Nguyễn
văn Chà, pháp danh Diệu Kiến, phát tâm hỷ cúng khu đất với diện tích 5.490m2
Tịnh xá thuộc Giáo hội Tăng Già Khất Sĩ Việt Nam, do H.T
Thích Giác Nhiên sáng lập và đặt văn pḥng trụ sở vào tháng 4 năm 1965. Từ năm 1981
là đạo tràng tiêu biểu của hệ phái Khất sĩ trong ḷng Giáo Hội Phật Giáo
VN, do
HT Thích Giác Toàn trụ tŕ, quư HT Giác Nhu (viên tịch năm 1997), Giác
Tường và Giác Phúc chứng minh.
Với nét kiến trúc hài hoà kim cổ, kiến trúc sư Nguyễn Hữu Thiện đă thiết kế ngôi tịnh xá nổi bật trên khuôn viên tịnh xá rộng răi thoáng mát , yên tỉnh.
Cổng tam quan rộng 12m cao 8m , trên đỉnh có ngọn đèn chơn lư thắp sáng ư pháp 840.000 pháp môn của chư Phật . Bên trái mặt sân có bảo tượng Bồ Tát Quán thế Âm cao 13,50m (kể cả đài sen), một cặp rồng chầu, mỗi con dài 12m; phía sau bảo tượng là một ngọn giả sơn cao khoảng 15m như ngọn Phổ Đà sơn thu nhỏ- Đạo tràng của Bồ Tát Quán Thế Âm. Đối diện với bảo tượng Quán Thế Âm, bảo tháp Ngọc Phật h́nh bát giác (bát chánh đạo) chín tần (Cửu phẩm liên hoa) cao 37m (37 phẩm trô đạo), trên đỉnh tháp là đoá sen thiên nâng ngọn đèn Chơn Lư. Chín tần Tôn trí xá lợi Phật và đất thiên (tứ động tâm). Tầng 8 thờ Tam Tạng Pháp Bảo, tầng 7 tôn trí chân dung Tổ Sư (vị Tổ khai sơn hệ phái Khất Sĩ) và chư tôn đức đại đệ tử. Tầng 6 thờ chân dung, tro tàn, xá lợi, y bát tôn giáo phẩm hữu công, Tầng 5 đặt pháp khí Đại Hồng Chung. Tầng 4, 3, 2, 1, dùng làm thư viện tàng trữu Pháp bảo để Tăng Ni, Phật tử, quư thiện hữu tri thức thiện duyên tham khảo. Bên phải ngôi Bảo tháp Ngọc Phật, Một cây Bồ Đề đại thọ do gia đ́nh thí chủ hiến đất chiết từ cây Bồ Đề đại thọ chùa vàng, Phnôm Pênh, dười cây Bồ Đề là bát chánh đạo, chuyển pháp luân.
Ngôi tịnh xá thiết kế 2 tầng trên mặt bằng dài 6m , ngang 18m. Tầng trệt phía trước là giảng đường Minh Đăng Quang, phía sau khách đường. Tầng lầu phía trước là chánh điện kiểu bát giác, đường kính 12m, thể hiện nét đặt thù truyền thống của hệ phái, chính giữa có tháp tam cấp tôn thờ bảo tượng đức Phật Thích Ca Mâu Ni, 8 bức phù điêu chạm trổ trên tường miêu tả cuộc đời Đức Phật từ Đản sanh đến niết bàn. Gian nối liền Chánh điện tôn trí chân dung Tổ sư Minh Đăng Quang, tiếp sau là nhà thờ Cửu huyền thất tổ rộng hơn 150m 2, chính giữa có tháp thờ Đức Địa Tạng Bồ tát, hai bên thờ giác linh của chư Tăng Ni và Phật tử .
Mặt sau ngôi tịnh xá một dăy lầu kiên cố dùng làm văn pḥng và Tăng xá. Bên phải ngôi tịnh xá, một dăy lầu 3 tầng mới xây dựng năm 1999. tầng trệt dùng làm văn pḥng, lớp sơ cấp Phật học quận B́nh Thạnh, trai đường, pḥng thọ Bát quan trai của Phật tử, tầng 1,2 là nơi dành cho chư tăng trường hạ, Tăng sinh lớp sơ cấp Phật học, tầng 3 là Thiền đường Tán Nhiên. Bên trái ngôi tịnh xá một dăy lầu kiên cố dùng làm khách đường. Pḥng Ḥa thượng chứng minh, pḥng chư tôn Giáo phẩm và pḥng Thượng tọa Viện chủ.
Dăy nhà trù 2 tầng khang trang sạch sẽ, tầng 1 là nhà trù, pḥng ăn của Phật tử, tầng 1,2 là nhà khách Ni và quí Phật tử văng lai.
Để có chỗ cho quí Phật tử thờ tro cốt thân nhân quá văng . Văng sanh đường d8ă dược xây dựng, tầng trệt là pḥng phát hành văn hóa phẩm Phật giáo , pḥng vật lư trị liệu hội quán gia đ́nh Phật tử Tâm Minh, tầng 1,2 là nơi thờ tro cốt của chư nam nữ Phật tử quá văng.
Điểm nổi bậc trong việc hoằng pháp lpợi sanh là giảng đường Minh Đăng Quang, được chư tôn đức Giảng sư giảng giải kinh pháp hàng tuần, cho tín đồ phật tử. Hàng năm, các ngày lễ lớn như lễ tưởng niệm Tổ sư Minh Đăng Quang vắng bóng (1 - 2âl). Đại lễ Phật Đản (15/ 4âl). Đại lễ Vu lan bồn, Tự tứ Tănhg. Dâng y Kathina (14- 15-7âl), hàng ngàn chư Tăng Ni tín đồ Phật tử tham dự. Một nét sinh hoạt định kỳ của Tịnh xá là ngày 16/4 đế`n 17âl là mùa An cư kiết hạ của đại chúng Khất sĩ từ các miền tịnh xá câu hội về đây tác pháp An cư.
Bên cạnh vịâc hoằng dương giáo pháp, tịnh xá Trung tâm c̣n đóng góp thiết thực vào công tác xă hội như mở cơ sở II Tuệ Tủnh đường TPHCM là nơi khám chữa bệnh miễn phí cho đồng bào nghèo. Bên cạnh đó, mỗi năm ban từ thiện tịnh xá c̣n thực hiện những chuyến cứu trợ ủy lạo các cơ sở xă hội và những vùng bị thiên tai .
Gần 40 năm h́nh thành và phát triển qua những lần kiến tạo, và trùng tu, một khoảng thời gian không dài lắm , để có được ngôi già lam được xem là nét tiêu biểu có giá trị về mặt kiến trúcđặc thù cũa một hệ phái Phật giáo biệt truyền tại Việt Nam . Ngày nay tịnh xá Trung Tâm không những là nơi đại diện thường trực của hệ phái trong ḷng Giáo hội Phật giáo Việt Nam , nơi đào tạo Tăng tài, mà c̣n là 1 trong những danh lam của Phật giáo Thành phố và đất nước./.
Thực hiện: Ngọc Liên