THÍCH PHƯỚC ĐẠT
Nếu
ai hỏi các bạn hạnh phúc là ǵ th́ tôi tin chắc rằng sẽ có nhiều câu trả lời
khác nhau về điều diệu kỳ đó. Bởi lẽ, từ trước đến nay chúng ta tiếp nhận khá
nhiều khái niệm “hạnh phúc” khác nhau, tùy theo từng quan điểm, từng góc nh́n
khác biệt của mỗi người thích ứng với những môi trường, hoàn cảnh sống cụ thể.
Aristote đă từng đề cập vấn đề hạnh phúc như là một sự hoàn thiện mọi mặt của con người đi từ đời sống thực nghiệm tâm linh đến đời sống vật chất. Theo ông, “Hạnh phúc là sự phát triển hoàn toàn đầy đủ các đức tính của con người”. C̣n triết gia Do Thái ở thế kỷ thứ XVII th́ phát biểu: “Hạnh phúc là sự có mặt của các cảm giác thoải mái, và sự vắng mặt của đau khổ”. Hẳn nhiên, khái niệm “hạnh phúc” c̣n có nhiều ư kiến khác nữa, khi chúng ta tiếp tục đề cập đến.
Thực tế, nếu bạn là người thực tập đời sống hướng nội, chắc chắn bạn sẽ đồng quan điểm với mọi người từng trải nghiệm: hạnh phúc thường được khởi đầu bằng sự nh́n lại chính ḿnh. Cuộc sống biến động không ngừng, con người theo đó mà tiếp nhận một cách thụ động trước cơn lốc, ṿng xoáy cuộc đời từ các pháp trần mà không hề hay biết.
Cụ thể, chỉ cần bạn thiếu tỉnh thức một chút thôi, mắt sẽ ch́m đắm trong sắc đẹp mỹ miều; tai thích nghe âm thanh dịu êm; mũi ưa tận hưởng hương hoa ngập tràn mùi thơm; lưỡi khoái nếm các món ăn sơn hào hải vị; thân khao khát được xúc chạm những ǵ ham muốn ẩn tàn trong các dục; ư luôn khởi niệm vô số vọng tưởng dù đó là sự viễn vông. Kết quả, con người khó mà lường hết những khổ đau, hệ luỵ phiền năo do một tâm thức vận hành theo chiều hướng đắm say, khát khao thoả măn các ham muốn các trần. Nói theo tinh thần Kinh Pháp Cú th́ bạn đang đối diện sự vận hành theo ḍng tâm lư dẫn đến khổ đau:
"Không lửa nào dữ bằng lửa tham dục, không cố chấp nào bền bằng tâm sân giận , không lưới nào trói buộc bằng lưới ngu si, không ḍng sông nào đắm ch́m bằng sông ái dục".
Để vượt thoát ra khỏi ṿng tâm lư hệ luỵ thường xuyên vây hăm tâm thức, điều đơn giản tối thiểu nhất, bạn có thể làm được là tập trung dành một vài phút quán chiếu nội tâm, nh́n lại chính ḿnh trong mỗi ngày. Bạn sẽ thực sự thấy điều kỳ diệu của niềm hạnh phúc sẽ đến ngay lập tức với chính bản thân ḿnh. Phút giây trầm tĩnh thật ngắn ngủi ấy sẽ giúp cá nhân bạn nh́n nhận lại những việc làm đă qua, dễ dàng xác định những việc làm sau đó.
Hẳn bạn c̣n nhớ câu truyện cổ
Phật Giáo "bán cái nghèo" từng để lại dấu ấn trong ḷng
người đọc. Nhân vật là h́nh ảnh người đàn bà nghèo khổ đang
lâm vào sự bế tắc, khủng hoảng, tuyệt vọng, đi t́m cái chết
bên bờ Sông Hằng, Ấn Độ. Xuất thân từ một gia đ́nh nô lệ,
từ khi sinh ra đến lớn lên, trưởng thành, người đàn bà đó luôn
bị cái khổ đeo đuổi suốt đời, cái nghèo hành hạ thân xác,
thân phân kẻ cùng đinh bị đoạ đày. Bà thầm nghĩ, chỉ có cái
chết mới giải quyết được tất cả m
ọi khổ đau mà con người
phải gánh chịu.
Chính trong cái giây phút thập tử nhất sinh, vô cùng tuyệt vọng đó, Tôn Giả Ca Chiên Diên đă khéo léo hướng dẫn, giúp người đàn bà đó biết trầm tĩnh nh́n lại chính ḿnh. Tôn Giả đă thiện xảo khai tâm người đàn bà đó bước ra sự bế tắc dẫn đến khả năng huỷ hoại thân mạng con người. Nếu quả thật người đàn bà đó cho rằng, nguyên nhân chính dẫn đến khổ đau là "cái nghèo"đem lại th́ Tôn Giả sẵn sàng mua cái nghèo. Phương pháp bán cái nghèo là tự thân phải siêng năng thực hành hạnh bố thí. Ngay như bản thân người đàn bà nghèo rớt mồnh tơi ấy, ngoài cái thân xác tàn lụi, trong tay chỉ có một cái gàu múc nước của người chủ Bà La Môn cũng có thể thực hành hạnh bố thí được. Bằng cách, Tôn Giả bảo người đàn bà đó lấy cái gàu ấy xuống sông múc nước cho Ngài uống khi đang cơn khát. Đây là cách Tôn Giả mua cái nghèo của người đàn bà.
Tại đây, ḷng người đàn bà như tỉnh ngộ. Chưa bao giờ người đàn bà cảm nhận dược giây phút hạnh phúc ngọt ngào ngập tràn như thế. Lần đầu tiên trong đời ḿnh, bà thực sự cảm nhận được t́nh người một cách trọn vẹn và thật b́nh đẳng trong cái quyền làm người. Kết quả, là người đàn bà đó phát nguyện bố thí suốt đời, tuỳ theo khả năng có được của ḿnh. Điều đáng nói, về sau người đàn bà đó xuất gia tu tập và chứng quả Thánh.
Xem
ra, khi người ta chịu áp lực từ muôn phía, cái tự ti mặc cảm kiếp người, cái
công việc nặng nề trước khả năng vốn có, sự nghèo khó đến nỗi thân xác cũng khó
có thể giữ, cách đối xử, phân biệt thiếu t́nh người trong các mối quan hệ th́
biện pháp hữu hiệu nhất là bạn phải biết nh́n lại c
hính
ḿnh sẽ thấy hé lộ con đường để vượt thoát khổ đau.
Rơ ràng, bí quyết để đón nhận nguồn hạnh phúc từ cuộc sống đem lại hoá ra đơn giản vô cùng. Khi bạn lắng ḷng, nh́n lại rồi tỉnh thức, tự thân sẽ kiểm soát tốt con người bên trong của chính ḿnh nhằm có phương thức sáng suốt để thực thi các hành vi thể hiện ra bên ngoài. Làm được như thế, không chỉ có một ḿnh bạn tận hưởng các giá trị của cuộc sống từ kết quả của hành động tốt đẹp mà c̣n tác động đến nhiều người khác.
Suy cho cùng, mỗi khi bạn biết quan tâm đến bản thân ḿnh một cách đúng nghĩa nhất cũng chính là lúc bạn làm cho cuộc sống của những người thân chung quanh thăng hoa và có giá trị hơn. Cách cư xử đúng với bản thân sẽ giúp bạn trở thành người bạn tốt nhất của mọi người. Kinh nghiệm thực tế cho thấy, khi bạn thực sự dành th́ giờ quan tâm đến bản thân ḿnh th́ người xung quanh cũng được bạn quan tâm theo. Điều quan trọng là bạn sẽ đón nhận được sự quan tâm và niềm hạnh phúc của mọi người như bạn đă từng làm, từng đem đến cho họ.Bạn sẽ nhận ra và thẩm thấu ư nghĩa biết dành th́ giờ cho những giây phút biết nh́n lại của ḿnh trong một ngày. Chúng ta sẽ có giá trị hữu ích lớn lao khi chúng ta phát hiện ra một nguyên tắc thật đơn giản là hăy nh́n nhận "cái tôi người khác", và nên làm những ǵ có thể để giúp mọi người biết cách chăm sóc bản thân như chính ḿnh từng làm. Nói một cách đơn giản, để biết sống trong yêu thương và hạnh phúc an lạc, bạn phải biết yêu thương và đem lại hạnh phúc đến cho người khác.
Thay cho lời kết, chúng tôi xin dẫn lời Quốc sư Phù Vân đời Trần từng dạy vua Trần Thái Tông là:"Phàm là bậc nhân quân phải lấy ư muốn của thiên hạ làm ư muốn của ḿnh, lấy tấm ḷng của thiên hạ làm tấm ḷng của ḿnh" (phàm vi nhân quân giả, dĩ thiên hạ chi vi dục, dĩ thiên hạ chi tâm vi tâm) để thiết lập giá hạnh phúc có mặt giữa cuộc đời./.
Trích Tuần báo Giác Ngộ. Số 249 (4 - 11 - 2004).
Thực hiện: Ngọc Liên