SỐNG VUI
Văn Phương
Có mấy ai trong chúng ta, có thể sẵn sàng tha thứ cho người yêu đă không trung thành với ḿnh, hay một đồng nghiệp đă có nhiều âm mưu hạ bệ ḿnh, hay thậm chí tha thứ cho một kẻ ngốc nghếch nào đó đă chơi khăm ḿnh?
Tính
bất dung tha cố chấp này là một phần của tính tự nhiên ở con người, nhưng
dường như cái bản chất tự nhiên này, đă không những gây phương hại đến đời sống tinh
thần, mà c̣n ảnh hưởng đến sức khoẻ thể xác nữa. Đề tài này là một trong những
lĩnh vực nghiên cứu nóng bỏng nhất trong ngành tâm lư lâm sàng ngày nay, với hơn
1.200 công tŕnh nghiên cứu được công bố mới đây so với 58 công tŕnh được tiến
hành nghiên cứu từ trước năm 1997. Thậm chí đề tài này c̣n có tất cả một cơ sở
riêng của ḿnh - chiến công nghiên cứu về sự tha thứ - vốn dĩ, được tài trợ bởi
cuộc nghiên cứu năm ngoái, với những đặc san mang các chủ đề như “ khảo sát về
sự khác biệt giới tính trong hành vi tha thứ”. Tiến sĩ Dean Ornish,
người có uy tín nhất trong đạo Hindu ở Mỹ đă xem sự tha thứ như một món đậu hủ
chay của tâm hồn, một món ăn thực vật bổ khoẻ thay cho món thịt đỏ của giận dữ
và báo thù. “nói một cách khác, điều ích kỷ nhất mà bạn làm cho chính ḿnh là
hăy tha thứ cho người khác”.
Nghiên
cứu nói rằng, sự tha thứ có thể dẫn đến ít nhất hai hiệu quả, một là làm giảm
stret v́ trạng thái không tha thứ là một thứ hỗn hợp của sự cay đắng, giận dữ,
oán thù, căm hờn, phẩn nộ và lo sợ (v́ bị súc phạm hoặc v́ bị làm nhục lần nữa).
Những trạng thái này đều có những hệ quả tâm lư đặc biệt - chẵng hạng như tăng
huyết áp và thay đổi hormone - dẫn đến bệnh tim mạch, mất khả năng miễn nhiễm,
có thể làm suy yếu chức năng thần kinh và trí nhớ.
Một công tŕnh nghiên cứu thẩm tra 20 cá nhân có mối quan hệ hạnh phúc so với 20 người có những mối quan hệ không hạnh phúc. Nhóm quan hệ không hạnh phúc có mức ranh giới cortisol cao hơn so với nhóm quan hệ hạnh phúc, bạn nên biết rằng, cortisol là một thứ hormone liên quan đến việc làm suy giảm chức năng miễn nhiễm - thậm chí mức này c̣n gia tăng hơn khi họ được các nhà thẩm tra hỏi về các mối quan hệ của ḿnh. “Cortisol có thể giảm xuống dưới mức ranh giới trong trạng thái b́nh thường nếu mỗi khi bạn cảm thấy ḿnh không chịu tha thứ th́ dường như lúc ấy bạn sẽ cảm thấy ḿnh đang có vấn đề về sức khoẻ”, giải thích của Everett Worthington, Giám đốc điều hành của chiến dịch nghiên cứu về sự tha thứ.
Một lợi
ích của sự tha thứ có thể c̣n thấy tinh tế hơn nhiều; nó liên quan đến nghiên
cứu cho thấy rằng, người nào có mối quan hệ chặt chẽ - quan hệ bạn bè rộng răi,
quan hệ xóm giềng thân thiện và quan hệ gia đ́nh mật thiết - thường có nhiều sức
khoẻ hơn so với những người thích sống độc lập. Một ai đó thích nuôi dưỡng mối
hận thù và coi nhẹ mối quan hệ con người th́ hiển nhiên họ sẽ mất dần đi tất cả
các mối quan hệ khác trong suốt cuộc đời của ḿnh. Tha thứ, theo Charlotte Van
Oyen Witvlet, nhà nghiên cứu thuộc Trường Đại học Hope ở Michigan, là hoà nhập
với cá nhân một người nào đó, hoà nhập một lối sống nào đó chứ không chỉ đáp ứng
lại một sự súc phạm đặc biệt. Thực ra, tha thứ là một tiến tŕnh phức tạp đầy
kinh ngạc, theo nhiều nhà nghiên cứu. Wothinhton phân biệt cái mà ông gọi là
“tha thứ kiên quyết” - một phương thức cam kết giải hoà với kẻ súc phạm – thay
v́ h́nh thức “tha thứ mang tính cảm xúc” có nhiều ư nghĩa hơn, tha thứ kiểu này
được gọi là thực trạng chấp nhận ở nội tâm. Tha thứ không đ̣i hỏi chúng ta bỏ
qua công lư hoặc dàn hoà với người mà chúng ta có quyền coi khinh. Giận dữ có
chỗ đứng của nó trong bộ áo giáp đầy đủ về những cảm xúc con người, nhưng không
thể trở thành một cách sống. “Khi chúng ta nói về tha thứ, có nghĩa là chúng ta
không màng về sự tha thứ, không xin lỗi người khác hoặc giải hoà với họ hoặc xem
thường hành việc đó”. Theo Ornish, “chỉ là h́nh thức tránh khỏi sự chịu đựng
riêng của ḿnh thôi”.
“Đó là
một quá tŕnh chứ không phải là nhất thời”, phát biểu của tiến sĩ Edward
Hallowell, nhà tâm thần học Harvard và tác giả cuốn “Mạnh dạn tha thứ”. Tha thứ,
ông nhấn mạnh, cần phải được gieo cấy; nó thường đi ngược lại với khuynh hướng
tự nhiên của con người để t́m kiếm báo thù và đền bù sự bất công. V́ lư do đó,
ông khuyên nên t́m sự tha thứ với sự giúp đỡ của bạn bè, với một bác sĩ chuyên
khoa hoặc thông qua tịnh niệm, cầu nguyện, thiền và trai tâm.
(Theo Health for Life)
Trích trong báo GIÁC NGỘ số: 305 PL 2549.