Thưa thầy con thi
rớt đại học, con rất
đau khổ, và cảm thấy
có lỗi lớn với gia
đ́nh cùng bạn bè,
thầy cô giáo. Trong
những ngày qua con
sống trong nỗi tuyệt
vọng, nhất là mỗi
khi chứng kiến cảnh
những bạn học chung
lớp thi đậu đại học,
gia đ́nh các bạn ăn
mừng, chuẩn bị hành
trang để nhập học.
Con cảm thấy ḿnh đă
cô phụ công ơn của
cha mẹ, t́nh cảm
những người thân.
Con biết ḿnh đă cố
gắng làm bài hết
ḿnh, nhưng thi vẫn
thi trợt. Đôi khi
quá tuyệt vọng, con
đă nghĩ đến t́m cách
tự vẫn để có thể
giải quyết nỗi đau
của ḿnh. Xin quư
thầy hăy cho một lời
khuyên để cứu lấy
mạng sống của con.
Phan Thị
Ngọc Sang, Xô
Viết Nghệ Tĩnh,
TP. Cần Thơ.
Em Ngọc Sang
thân mến !
Quư thầy chùa
Hoằng Pháp rất
vui khi được em
đặt niềm tin
tưởng, xem quư
thầy như người
thân để chia sẻ
những cảm xúc
của chính ḿnh.
Nhất là em đă
mạnh dạn nói
những suy nghĩ
vốn thơ ngây,
trước những khó
khăn thử thách
đầu đời, cụ thể
là việc em không
thành công trong
kỳ thi đại học
vừa qua.
Trong những
sự thật khổ đau
của kiếp người
đức Phật dạy, có
một thứ khổ mà
ai trong chúng
ta cũng ít nhiều
từng gặp đó là
“Cầu bất đắc
khổ”. Tức
là những ước mơ,
những thứ chúng
ta mong muốn trở
thành hiện thực,
hoặc muốn sở hữu
mà không thành
tựu như ư đều
làm cho chúng ta
đau khổ. Có thể
em cũng như thế,
em đang vướng
vào nỗi khổ đau
này. Một khổ đau
với ước mơ được
thi đậu vào đại
học, nơi mà bao
nhiêu người trẻ
bước vào đời đều
muốn hoàn thành
nó. Nếu em đang
buồn tại sao
không khóc? Hăy
cứ buồn, hăy cứ
khóc, khóc để
trút hết nỗi
thất vọng, sau
đó th́ hăy đứng
lên, quên nó và
tiếp tục bước
đi, chứ không
nên bi lụy v́ nó
măi.
Em biết không,
theo các chuyên
gia tâm lư, một
học sinh thi rớt
đại học thường
có nhiều đau khổ,
tuyệt vọng xuất
phát từ nhiều
nguyên nhân khác
nhau:
Trước hết là sự
cầu toàn của bản
thân.
Các em thường tự
xây dựng cho
ḿnh một h́nh
ảnh tốt đẹp,
luôn bắt buộc
ḿnh phải thành
công, học giỏi
và suất sắc
trong mọi trường
hợp, mọi t́nh
huống. Với ước
mơ sẽ có nhiều
người khen ngợi,
tôn vinh, ca
tụng bản thân
ḿnh. Điều này
dẫn đến trường
hợp, một khi gặp
thất bại, các em
có cảm giác sụp
đổ hoàn toàn,
tương lai của
bản thân đă chấm
hết.
Về phía gia
đ́nh, những
người thân.
Nhiều gia đ́nh
có bố mẹ, thậm
chí thầy cô giáo
luôn đặt ra
những yêu cầu và
chỉ tiêu cho con
cái, cho học
sinh của ḿnh
phải học giỏi.
Nếu tham dự bất
kỳ cuộc thi nào
cũng bắt buộc
con em họ phải
đậu cao, điểm
lớn. Một khi các
em không hoàn
thành những yêu
cầu đó, các em
sẽ phải gánh
chịu nhiều áp
lực nặng nề.
Nhiều em cảm
thấy nhục nhă và
có lỗi với những
người từng kỳ
vọng vào chính
ḿnh, nhất là
cha mẹ và thầy
cô giáo. Bên
cạnh đó, cách
giáo dục học
sinh phổ thông
hiện nay quá
thiên về kiến
thức mà thiếu
quên giáo dục
cho các em về kỹ
năng sống. Học
sinh đến trường
chỉ có một mối
quan tâm duy
nhất là học và
học, điểm càng
cao càng tốt.
Ngược lại, nhiều
em rất mù mờ
trong nghệ thuật
ứng xử xă hội.
V́ thế, khi thất
bại nhiều em học
sinh đă không
biết giải quyết
những vấn đề
trong cuộc sống,
để vượt qua và
đi tiếp.
Về phía xă hội,
có thể nói hơn
bao giờ hết ngày
nay học sinh
phải chịu áp lực
từ xă hội quá
lớn, nhất là áp
lực thi cử. Bằng
mọi cách học
sinh muốn xin
việc phải có
bằng tốt nghiệp
đại học. Điều
này thể hiện cụ
thể qua thể chế
và thiết chế mà
xă hội đă quy
định.
Theo con số
thống kê, mỗi
năm con số thí
sinh dự thi và
đậu chính thức
tại các trường
Đại học chỉ
chiếm một con số
nhỏ nhoi có thể
chưa đến 20%.
Vậy hơn 80% c̣n
lại, các em đó
sẽ đi về đâu?
Phải chăng cuộc
đời các em sẽ
kết thúc khi
cánh cửa Đại học
đă khép lại?
Phải chăng những
em thi trượt sẽ
măi măi ch́m
trong đau khổ
tuyệt vọng, và
bị người khác
khin chê ḿnh?
Thế c̣n những
người chưa được
một ngày may mắn
cắp sách đến
trường, nói ǵ
đến việc thi rớt
đại học. Tất cả
họ sẽ ra sao?
Xin thưa với em
rằng, hoàn toàn
không phải như
vậy. Em nên biết
và hiểu rằng,
đại học cũng chỉ
là một trong
hàng trăm con
đường dẫn chúng
ta đến thành
công. Hơn nữa,
người xưa cũng
từng nói “Thua
keo này ta bày
keo khác”,
hay “lửa thử
vàng, gian nan
thử sức”.
Ngoài ra trong
mười điều tâm
niệm của nhà
Phật, đức Phật
cũng có dạy: “Sự
nghiệp đừng mong
không bị chông
gai, v́ không bị
chông gai th́
chí nguyện không
kiên cường”
hoặc “ Làm
việc đừng mong
dễ thành, v́
việc dễ thành
th́ ḷng thường
kiêu ngạo”.
Cho nên, việc
thi rớt đại học
đâu phải là đánh
mất tất cả cơ
hội cho tương
lai. Có thể nói
rằng, vẫn c̣n
rất nhiều cơ hội
mở ra phía
trước. Đó là là
các trường Cao
đẳng, Trung cấp
chuyên nghiệp,
dạy nghề, những
hệ đào tạo khác
được mở ra ở hầu
hết các trường
đại học như: hệ
từ xa, tại chức,
chuyên tu, hàm
thụ... Nếu em có
ư chí, quyết tâm,
cộng thêm một sự
lựa chọn đúng
đắn và chính xác,
chắc chắn em sẽ
t́m ra lối đi
thành công riêng
cho bản thân
ḿnh.
Điều quan trọng
sau vấp ngă em
hăy suy ngẫm lại
và rút ra bài
học kinh nghiệm
cho bản thân. V́
sao trong kỳ thi
vừa qua, em chưa
thành công. Do
chủ quan, mắc
lỗi không cẩn
thận trong lúc
làm bài dẫn đến
những sai sót
không đáng kể?
Nếu thế, hăy tự
ḿnh khắc phục
khuyết điểm ấy,
hăy coi đó là
bài học lớn, rút
kinh nghiệm để
không c̣n sai
phạm nữa. Và hăy
tự lượng sức
ḿnh chọn ngành
học, bậc học sao
cho phù hợp năng
lực của bản thân,
chứ đừng nên cứ
nhắm mắt đưa
chân vào con
đường nhất định
phải vào đại
học, để rồi sẽ
phải chấp nhận
đắng cay, hay
những kết quả
không thành công
khác nữa.
Khi thi rớt đại
học, có rất
nhiều bạn trẻ cứ
sống trong nỗi
buồn, tuyệt vọng
và điều này dẫn
các bạn đến
những hành động
tiêu cực nếu
không có cha mẹ,
người thân đồng
hành cùng chia
sẻ. Trong kinh
Trung Bộ, kinh
An trú tầm, số
20, đức Phật có
dạy 5 phương
pháp giúp một
người loại trừ
những tư tưởng
bất thiện, trong
đó ngài có đưa
ra một ví dụ: “Ví
như một người
thợ mộc thiện
xảo hay đệ tử
một người thợ
mộc, dùng một
cái nêm nhỏ đánh
bật ra, đánh
tung ra, đánh
văng ra một cái
nêm khác; chư
Tỷ-kheo, cũng
vậy, khi một
Tỷ-kheo y cứ một
tướng nào, tác ư
một tướng nào,
các ác bất thiện
tầm liên hệ đến
dục, liên hệ đến
sân, liên hệ đến
si sanh khởi,
thời này chư
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
ấy cần phải tác
ư một tướng khác
liên hệ đến
thiện, không
phải tướng kia.
Nhờ tác ư một
tướng khác liên
hệ đến thiện,
khác với tướng
kia, các ác bất
thiện tầm liên
hệ đến dục, liên
hệ đến sân, liên
hệ đến si được
trừ diệt, đi đến
diệt vong. Chính
nhờ diệt trừ
chúng, nội tâm
được an trú, an
tịnh, nhất tâm,
định tĩnh”.
Như vậy,
việc ôm giữ nỗi
mặc cảm, những
bi lụy và tuyệt
vọng là việc
không mấy lợi
ích, ngược lại
nó ảnh hưởng đến
sức khỏe tinh
thần. Ư nghĩ về
việc tự vẫn hủy
hoại xác thân
của em quả thật
là điều dại dột.
Thử nghĩ xem một
khi tự tử, em có
biết những người
thân của ḿnh,
rồi đây cha mẹ,
anh chị em ḿnh,
bạn bè và thầy
cô giáo... họ sẽ
ra sao. Họ sẽ
đau khổ, day dứt
biết bao khi
thiếu vắng em
giữa cuộc đời.
Rớt đại học chưa
phải là đánh mất
tất cả. Điều
quan trọng, em
phải hiểu được
rằng cuộc sống
luôn có những
điều không ngờ,
vấp váp, thất
bại, khó khăn là
chuyện thường
t́nh. Một học
sinh giỏi, học
trường chuyên
vẫn có thể thi
rớt nếu có sai
sót trong lúc
làm bài. Phải
biết chấp nhận
thất bại để cố
gắng có những
thành công khác
trong tương lai.
Chúc em luôn vui
khỏe, tự tin và
luôn thành công
trong cuộc sống.
* * *
Kinh An Trú Tầm
:
BBT