Trông người mà
nghĩ đến ta
Những ngày này đi đến đâu cũng đều nhận
thấy không khí lễ hội Noel ngập tràn
trên khắp ba miền đất nước. Tuy chỉ mới
du nhập vào Việt
Nam
mới đây nhưng lễ hội Noel được coi như
là lễ hội văn hóa thu hút nhiều tầng lớp
nhân dân đặc biệt là các bạn trẻ. Trong
đêm Giáng sinh, ngoài h́nh ảnh của Chúa
th́ h́nh ảnh ông già Noel tốt bụng, phúc
hậu, cần mẫn gơ cửa từng nhà để trao tận
tay ḿnh những phần quà có ư nghĩa cho
các em nhỏ là một h́nh ảnh đẹp mang
chiều sâu văn hóa đă được khéo léo lồng
ghép và có sức biểu cảm cao. Người viết
bài này không hề có ư định làm phép tính
so sánh sức hút giữa hai tôn giáo lớn
hiện nay trên thế giới là Phật giáo và
Thiên Chúa giáo v́ mọi sự so sánh đều
khập khiễng, người viết chỉ nh́n nhận nó
trên quan điểm xă hội hóa mà thôi.

H́nh ảnh
ông già Noel đă trở nên thân
thiết
đối với
trẻ em Việt Nam trong thời gian
gần đây - Ảnh: Internet
Phật giáo đă
chung sống với người dân Việt
Nam
gần 20 thế kỷ. Sợi dây liên lạc đă thắt
chặt đạo Phật với dân tộc thành một khối
bất khả phân ly. Tư tưởng, giáo lư đạo
Phật đă thấm nhuần đến tinh thần dân tộc
và ảnh hưởng sâu sắc đến thế giới quan,
nhân sinh quan người Việt. H́nh ảnh ngôi
chùa và các vị Thầy đă trở nên gần gũi
thân quen với tất cả mọi người; chắc hẳn
trong mỗi chúng ta từ thửa c̣n bé thơ
bên chiếc chơng tre, giữa trưa hè mát
rượi, không ai là không được các bà, các
mẹ, các chị, các cô, d́ ... kể cho nghe
những câu truyện cổ tích, mà những câu
truyện cổ tích ấy bao giờ cũng in đậm rơ
nét hoặc phảng phất h́nh dáng của ông
Bụt (Buddha) – ông Phật hiền lành, tốt
bụng luôn cứu giúp, cưu mang những người
dân lương thiện, những kẻ khốn cùng,
người hoạn nạn. Biết bao người đă trở
thành nhân chi mỹ v́ hành trang mà họ
mang theo trong suốt cuộc hành tŕnh là
h́nh ảnh ông Bụt hiền lành và giáo lư
Nhân - Quả. Phật giáo hoàn toàn đóng góp
cho xă hội trên phương diện tích cực
này.
Như chúng ta đă
biết, sở dĩ đạo Phật có một sức hút kỳ
lạ đối với hầu hết các dân tộc Châu Á
Thái B́nh Dương và giờ đây chuyển dịch
sang Châu Âu v́ giáo lư của đạo Phật chủ
yếu tập trung vào tư tưởng giải thoát
cho mọi chúng sinh thoát khỏi biển khổ
của cuộc đời bằng giáo lư Tứ diệu đế,
Nhân – quả, Duyên khởi... Tư tưởng độc
lập không để ư chí phụ thuộc hay nô lệ
vào một đấng tối cao dù cho đó là đấng
sáng tạo đă khiến cho đạo Phật có được
vị trí đặc biệt trong tư duy, nếp nghĩ
của các dân tộc Á Đông nói riêng và toàn
thể nhân loại nói chung.
Xin lấy ví dụ
đơn giản nhất về tác dụng của giáo lư
nhân quả Phật giáo đối với xă hội. Ngoài
việc giáo dục cá nhân trong xă hội sống
lành mạnh, làm nhiều việc thiện, hạn chế
việc xấu ác, bất nhân, phi nghĩa; giảm
đi một phần tai ương cho xă hội. Không
chỉ giáo dục một cá nhân tốt, một gia
đ́nh tốt, một xă hội tốt mặt khác giáo
lư nhân quả c̣n xác định trách nhiệm cá
nhân – vốn là vấn đề quyết định cho sự
sống c̣n của mỗi con người. Nó không ra
lệnh hay trừng phạt mà trả con người về
với vị trí vốn có của nó; đó là con
người luôn tự ư thức về trách nhiệm, vai
tṛ của ḿnh trong gia đ́nh và xă hội
theo chuẩn mực: Tự giác - Giác tha -
Giác hạnh viên măn.
Đặc điểm của xă
hội hiện đại là sai lầm trong vận động,
Stress và ư tưởng tiệu cực. Đó là chưa
kể đến các nguyên nhân như hóa chất,
thực phẩm, âm thanh, sóng vô tuyến, môi
trường ... của xă hội tiêu dùng đă trực
tiếp tác động một cách tiêu cực lên đời
sống con người. Để đạt được sự b́nh an
nội tại, để giải quyết tất cả các vấn đề
trên người ta t́m đến Phật giáo, đến với
những ǵ mà Đức Phật đă nói và làm cách
đây trên 25 thế kỷ.
Để tôn vinh
những giá trị nhân bản, nhân văn của Đức
Phật, của đạo Phật đă đóng góp cho xă
hội loài người, tổ chức Đại hôi đồng
Liên hiệp quốc đă chính thức công nhận
ngày Đức Phật đản sinh là ngày lễ hội
tôn giáo của toàn thế giới vào năm 2006.
Qua đây chúng ta có thể nhận thấy Đức
Phật đă mặc nhiên được công nhận là nhân
vật lịch sử có thật, nhà tư tưởng vĩ đại
và như thế với hệ thống học thuyết tôn
giáo hoàn chỉnh, với phương pháp tư duy
biện chứng về nhân sinh, vũ trụ chỉ duy
nhất đạo Phật chịu đựng được sự thử
thách, khảo nghiệm của thời đại mà không
hề gây mâu thuẫn với bất kỳ phát minh
mới nào của nền khoa học kỹ thuật hiện
đại.
Như thế, với
những ǵ mà đạo Phật đă đóng góp, h́nh
ảnh ông Bụt hiền lành, phúc hậu gắn liền
với bề dày giá trị văn hóa đặc sắc của
làng quê Việt Nam đă đi vào chiều sâu
tâm linh của không gian lịch sử như:
Tôi yêu
truyện cổ nước tôi
Vừa
nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa
Thương
người rồi mới thương ta
Yêu
nhau dù mấy cách xa cũng t́m
Người ngay th́ gặp người tiên độ
tŕ
[1]
...
Những điều ấy
đáng nhẽ phải được khai thác triệt để,
phải được sống lấp lánh trong đời sống
văn hoá tinh thần hiện đại của người dân
Việt
Nam
hôm nay. Thế nhưng, phải thừa nhận rằng
đă lâu nay chúng ta h́nh như đang “ngủ
quên” trên ṿng quyệt quế, trên những
giá trị đóng góp của đạo Phật của Đức
Phật, của quá khứ hào hùng Lư –Trần mà
chúng ta chưa “xây dựng” được một Đức
Phật của chúng ta trong bối cảnh đời
sống hiện đại.
Cần lắm
những ông Bụt thời hiện đại
Chúng ta có đội
ngũ Tăng – Ni tài, đức trên khắp ba miền
đất nước, chúng ta có được sự đồng thuận
từ phía các tín đồ Phật tử, các dân tộc
anh em trên toàn thế giới, vậy th́ có lẽ
nào chúng ta lại không thể không có được
những ông Bụt (Buddha) hiền lành phúc
hậu vào các dịp lễ Phật đản hàng năm ?
Trung Quốc cũng đă từng có một Ḥa
thượng Bố Đại với chiếc đăy to khoác
trên vai đi hóa duyên cứu độ chúng sinh
và h́nh ảnh ấy đă được biết đến như là
một hóa thân của Đức Phật Di Lặc – vị
Phật luôn đem đến sự b́nh an, hạnh phúc
cho mọi người. Vậy th́ tại sao chúng ta
lại lăng quên đi h́nh ảnh ông Bụt của
Việt
Nam
ḿnh ???

Chúng ta
rất cần những ông Bụt thời hiện
đại mỗi khi Phật đản về
như vị Ḥa
thượng Bố Đại trong lịch sử Phật
giáo Trung Quốc
Hàng năm, cả
nước đều long trọng cử hành đại lễ Phật
đản trang nghiêm với cờ, hoa, với chim
bồ câu trắng biểu tượng của ḥa b́nh
nhưng lại chưa hề có biểu tượng ông Bụt
bằng xương, bằng thịt mang thông điệp
t́nh thương, sự hiểu biết của đạo Phật,
của đức Phật đến tận tay mọi người.
Thiết nghĩ, với chiều sâu không gian tâm
linh văn hóa trên hai nghàn năm, với một
khối lượng lớn các tín đồ thanh niên
nam, nữ Phật tử, với sự nhiệt t́nh ủng
hộ tài vật từ phía các nhà doanh nghiệp
trong nước cũng như nước ngoài, chúng ta
thừa sức để sáng tạo nên những “ông Bụt”
; những ông Bụt bước ra từ thế giới cổ
tích vào lễ Phật đản 2010.
Viết đến
đây, người viết cứ liên tưởng đến mùa
Phật đản năm sau trên khắp mọi miền đất
nước h́nh ảnh ông Bụt hiền lành, phúc
hậu râu tóc bạc phơ, tay cầm gậy trúc,
vai khoác đăy có mặt ở hầu hết các tụ
điểm vui chơi giải trí của người dân,
hoặc len lỏi đến tận hang cùng, ngơ hẻm
để trao đến tận tay mọi người những món
quà ư nghĩa cùng những thông điệp tích
cực cho một thế giới ḥa b́nh, ổn định,
phát triển.