THẤY LẠI NGUỒN TÂM

Bài giảng : TK. THÍCH MINH ĐỨC

Biên soạn : Cư sĩ Phật tử: Như Thánh

Lời Tâm Sự

 Kính thưa Quí vị !

Trong cuộc sống ta thường đối diện với hoàn cảnh sinh hoạt hằng ngày, mọi người đều đối duyên xúc cảm, do thức biến chuyển qua nhiều trạng thái vui, buồn, thương, giận, phiền não, khổ đau mà không thể nào giải quyết được, mãi mãi quẩn quanh, làm cho ta cứ trầm luân. Phật nói là chúng sanh thường sống trong biển nghiệp ( Ái hà thiên xích lảng, Khổ hải vạn trùng ba ). Trong quá trình nhân quả, nơi tâm lượng chúng sanh tùy thuộc căn cơ, nên có người sống trong vật chất thế gian, mãi rượt đuổi theo đau khổ không lối thoát. Tuy vậy, cũng có nhiều người có duyên rất gần với Phật nên phát tâm tìm Phật, tin Phật và muốn tìm cách tu hành cho hết khổ. Muốn tu nhưng do sự huân tập của những cuộc đời luân chuyển sâu dày, thành thói quen, nên không biết rõ con đường Phật dạy để tu theo cho đúng. Cũng nương theo kinh Phật nhưng kinh không nhập vào trí huệ được, nên không thông ý chỉ của Phật. Theo luật tụng kinh, khi xong thời kinh, sau cùng phải tụng thêm bài Bát Nhã Bổ Khuyết Tâm Kinh, ý này muốn dạy chúng ta thấy được khuyết điểm quan trọng của người tu học Phật, phải dùng kinh nghiệm chính mình trở lại tại tâm, bồi bổ lại những khuyết điểm sai lầm, thường chạy ra ngoài với ý hướng ngoại, hoàn toàn sai đường Phật Tổ chỉ dạy. Tu tâm là phải sửa tâm, dùng kinh nghiệm của Phật dạy tự tu sửa lại cái sai lầm tự tâm. Do lục căn nơi con người ( mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý ) thường tiếp xúc với lục trần là ( sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp ) hai căn trần tiếp nhận vào gặp nơi biển thức (nhãn thức, nhỉ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức và ý thức) gọi là lục thức nên sanh ra niệm trần, do duyên khởi, đó là vọng niệm trần lao.

Đây là lời chia sẽ của người biên soạn lại những lời dạy của Sư Phụ sau khi chi Thiền, quán không của các pháp, biết rằng các pháp luôn sanh diệt không thật. Sư Phụ đã đem năng lực tu hành truyền đạt lại cho đại chúng để cùng tu. Bài viết này thành tâm gởi đến ai có duyên lành học Phật được thông suốt qua tư duy từng tâm lượng chính nơi mình, hầu mở khai những gì còn ẩn tàng nơi biển thức. Người tu khi đọc tụng nên sáng suốt nhận định để trở lại nguồn tâm trong sạch, không còn vướng mắc những ưu tư phiền não.

“Tâm trí huệ thênh thang rộng lớn

Sáng trong ngần chẳng bợn mảy trần

Làu làu một tánh viên chân

Bao trùm vạn loại chẳng phân Thánh Phàm”.

Đó là lời trong Kinh Bát Nhã.

Ta phải quyết lòng tu sửa, tạm mượn thân tứ đại, dùng trí huệ sáng suốt, chuyển hóa bản tâm cho thật sự thanh tịnh trong sáng, không còn ô nhiễm bởi những niệm trần vô thường giả tạm.

NAM MÔ HOAN HỶ TẠNG BỒ TÁT MA HA TÁT.

 BÀI GIẢNG

Kính thưa đại chúng !

Hôm nay sau khi chi Thiền, quán sát nhân duyên nên nhận biết rõ rằng các pháp vốn không, đến con người của ta cũng chỉ là không ( ngũ uẩn giai không ), nhớ lại Kinh Bát Nhã :

Khi hành Bát Nhã Ba-La

Ngài Quán Tự Tại soi ra tột cùng

Xét ra năm uẩn đều không

Bao nhiêu khổ ách khốn cùng độ qua.

Này Xá Lợi Tử xét ra

Không là sắc đó, sắc là không đây

Sắc cùng không chẳng khác sai

Không cùng sắc cũng sánh tày như nhau.

Thọ Tưởng Hành Thức uẩn nào

Cũng như sắc uẩn một màu không không

Này Xá Lợi Tử ghi lòng

Không, không tướng ấy đều không tướng hình.

Không tăng giảm không trược thanh

Cũng không diệt không sanh pháp đồng

Vậy nên trong cái chơn không

Vốn không năm uẩn cũng không sáu trần

Mắt, tai, mũi, lưỡi, ý, thân

Vị hương xúc pháp cùng phần sắc thinh

Từ trong giới hạn mắt nhìn

Đến không ý thức vô minh cũng đồng.

 

Với bài Bát Nhã trên, chư Tổ muốn nương thần lực của Phật, để chỉ bày đến Tự Tánh thanh tịnh sẵn có nơi mọi con người. Nói đến nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý đều không vì ta thường hay chấp trụ, dính mắc vào hoàn cảnh mà sanh tâm niệm. Tâm niệm sanh diệt là nhân của sự luân hồi. Ta có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, nhưng ở đây lại nói là không. Tại sao vậy ? Vì cái thấy bằng mắt, nghe bằng tai, ngửi bằng mũi, nếm bằng lưỡi, sự tiếp xúc sắc trần do thân cảm thọ có xúc chạm đó là duyên hợp. Ý nghĩ duyên theo sáu trần nhận là của ta, đó là sự chấp trước của phàm phu, nhận cái có này là ta, không nhận biết đó là vô thường, luôn sanh phiền não, đau khổ, cái có này không thường còn. Nên Phật dạy nó vốn là không vì nó sanh diệt, không thật thể ở trạng thái nào cố định cả.

Thấy bằng mắt nên vừa thấy cảnh vật, nào là vàng bạc, xe cộ, vợ con, ruộng vườn, đất đai, danh lợi tưởng là thật, sanh tâm yêu mến, thích ưa, mê đắm nhưng đó chỉ là bóng dáng của trần không thật. Khi được thì mừng rỡ, yêu thương. Khi hết duyên không còn, thì đau khổ, phiền não đó là cái thấy bằng mắt của phàm phu mê muội. Cho nên Phật dạy cái thấy này là không, nghĩa là không thật đó là Nhãn Thức. 

Nghe bằng lỗ tai thì tham, sân, si nổi lên. Khi tiếp nhận những âm thanh, giọng điệu, thăng trầm do nhân duyên gá hợp, chợt đến, chợt đi, khi thì yêu thương, lúc thì hận thù. Nó luôn thay đổi tùy theo hoàn cảnh, khi có, khi không, không thật nên nói là không ( Nhĩ Thức ).

Mũi tiếp xúc mùi vị sanh tâm ưa thích nhưng mùi vị cũng không bền, mà ta lại có tâm luyến thích, nó sẽ tan mất khi hết duyên. Vì không thật nên khi mất rồi mà ta vẫn còn luyến tiếc cái không thật, nên Phật dạy đó cũng là không ( Tỷ Thức ).

Lưỡi thì thích món ngon vật lạ, tìm kiếm ăn uống cho được với cái tham cho thỏa mãn. Nếu còn ngoài miệng cho là ngon, nhưng vừa qua khỏi cổ ăn nhiều thì sanh ngán, nôn mửa. Do đó, sự tiếp xúc này cũng không thật, có đó chỉ tạm bợ. Phật dạy nó cũng không đó là do thức biến hiện trong chốc lát vì lầm chấp nên ta cho là thật ( Thiệt Thức ).

Thân thường yêu thích được sang trọng, hưởng thụ sung sướng, được vợ đẹp, được đời sống êm ấm cho đó là thật, nhưng đó là phương tiện tùy duyên mà có. Nếu cứ cho là còn mãi, đến vô thường thay đổi thì sanh tâm đau khổ, phiền não đó là cái nhìn mê muội của phàm phu.

Ý thường tung tăng chạy nhảy sanh hết niệm này đến niệm khác, tương tục không ngừng đó là ý niệm không thật. Là nghiệp lực của thói quen mà con người đã nhiều đời huân tập. Không thật, không bền, nên nói ý cũng không thật vì đó chỉ là ý của niệm điên đảo. Nếu tất cả sự thấy phàm phu điên đảo chỉ là không, hoàn toàn đo thức biến hiện ( tâm viên ý mã ) người giác ngộ sáng suốt phải chuyển thức thành trí.

Nếu sử dụng sự thấy biết bằng trí thì tất cả danh lợi, tiền bạc, sắc tình đều không, đều là giả tạm. Thời Đức Phật có ông Da-Xá là đệ tử của Phật, dùng mắt trí huệ thấy cô gái đẹp biết rõ cái không thật nên cho đó là tử thi, nhưng nếu là phàm phu thì cho đó là đẹp. Đức Phật nói rằng đời trước ông Da-Xá làm ở nhà thiêu tử thi, lúc đó ông thiêu người đàn bà có mang, khi cháy, ông thấy đứa trẻ nhỏ rớt ra, ông gớm vô cùng. Nếu ta nhìn bằng mắt phàm phu thì thấy họ đẹp, nếu nhìn bằng trí thì thấy đó là tử thi. Biết được như vậy nên không đắm nhiễm.

Trong Hội Linh Sơn, Đức Phật đưa cành hoa sen lên, lúc đó trong đạo tràng mọi người đều thấy nhưng cái thấy đều khác nhau. Ngài Ca Diếp thì thấy bằng trí nên mỉm miệng cười (niêm hoa vi tiếu). Đức Phật không chấp nhận cái thấy của những người khác vì Ngài biết đó là cái thấy còn phân biệt của phàm phu. Ngài Ca Diếp sống bằng trí tức là sáng suốt, là giác, là Phật trí. Nếu nhìn bằng mắt, nghe bằng tai, sanh tâm niệm này nọ kia, tốt, xấu, khen, chê, hơn, thua, phải quấy là cái thấy nghe mê muội của phàm phu. Trong kinh Ngài Bồ Tát Thường Bất Khinh nói : “Tại sao mình lại bỏ mình, cô phụ mình, thậm chí có trí mà không dám xài cái trí của chính mình đó là Phật trí, mà chỉ biết xài cái tầm thường củu thế gian?”. Trong đêm tối Phật dùng trí huệ làm đuốc để soi rọi các pháp.

Khi vừa thấy nghe ta phải nhanh lẹ bật đèn trí huệ lên ( nhờ đèn trí huệ quang minh soi đường ) thì thấy được, tham, sân, si, phiền não, giận hờn, ghen, ghét. Sáng suốt thấy được thì nó liền biến mất vì lúc đó ta đang sống với trí tuệ. Các việc phiền não, sân si v.v… là do thức biến nhưng ta dùng trí hóa giải, chuyển biến nó được, lúc đó gọi là bình đẳng tánh trí. Tức là đang sống hiện tại với tánh bình thường an ổn. Không còn nóng giận, phiền não, đấu tranh, đẳng cấp nào cũng như nhau, không còn cao thấp tính toán hơn thua nữa. Đó là thường sống với trí Phật, trong kinh nói : Nơi thức thường biến của ta có cái tàng thức là kho chứa tất cả pháp, nên khi vừa mắt thấy, tai nghe, khi đđđụng chạm, sờ, mó, cầm nắm, người giác ngộ khi đụng vào sắc đẹp như đụng vào tử thi, còn mê muội sanh ưa thích nghĩ đó là đẹp đó là  mê sắc. Người trí huệ khi ôm giữ tiền bạc, vật chất cũng không sanh lòng tham nhiễm, vì biết rằng nó sẽ làm cho ta phiền não, đây là nguyên nhân sự tranh chấp khổ đau. Người trí thấy tất cả việc này đều là phương tiện dùng để cứu giúp chúng sanh, nếu hết duyên có mất đi cũng không sanh tâm phiền não, đau khổ, tiếc nuối. Chúng ta có trí mà bỏ quên không sử dụng. Tàng thức này có tên là thức thứ tám là A-lại-da. Vì sao gọi là A-lại-da ? Vì từ xưa nay mỗi khi ta nghe, thấy, đụng chạm, ngửi, nếm, tất cả mọi cảm nhận đều đem chứa ở a-lại-da, toàn là khổ đau đó là sống với sanh diệt. Phàm phu nơi chứa này ta thấy nhà cửa, xe cộ, đất đai, tài sản, vợ con v.v… hoặc sự đụng chạm, sờ mó, cũng đều chứa trong đó. Nhưng ngày nay vì giác ngộ thấy đó đều là phương tiện, dùng nó làm phương tiện để có kinh nghiệm, đem trí tuệ sáng suốt biến hóa làm bài học giác ngộ, đó là thức đã biến thành trí.

 

 

Khi việc đến không như ý thì ta buồn khóc, giận hờn, nhưng nay biết đạo rồi, biết tu nhờ sử dụng trí huệ. Biết rằng dùng thức thì đau khổ, nên thường sống với trí trong sáng được an ổn, bằng lòng không phiền trách vì tất cả đều là nhân quả không thay đổi được.

Ngày xưa ta tham sắc, tham của, tranh giành của cải tài sản. Bây giờ với sự thấy nghe, đã khác, không còn tâm niệm đó nữa. Trong kinh nhà Phật có nói rằng các Bồ Tát có thể biến thức ăn thô xấu thành thức ăn cao quý. Phật muốn dạy rằng, từ xưa nay ta đã ăn vào tâm thức, tức đem vào tâm chất chứa nuôi dưỡng những việc thô xấu, nó đã ngấm ngầm ngủ trong tâm thức, nào là giận hờn, ghen ghét, ích kỷ, hẹp hòi, tham lam, tư lợi, ngã mạn v.v… dẫy đầy chứa trong tàng thức. Nhưng bây giờ ta dùng trí, biến những thứ này trở nên thanh tịnh, cũng giống như người biết nấu ăn đem những thực phẩm vụn vặt, tỉa gọt sạch sẽ, biết dùng kinh nghiệm của mình biến nó thành thức ăn mới thơm ngon do được tẩm ướp hương vị ngọt ngon, đó là do thợ giỏi chế biến ra, đến lúc dọn lên đều là thức ăn thơm ngọt, đậm đà như cao lương mỹ vị. Nếu người không kinh nghiệm, không biết chuyển đổi thì cho dù thực phẩm có tươi ngon, họ cứ chặt, bằm không làm đúng cách, không biết chế biến bằng kinh nghiệm nấu ăn thì cũng thành thô xấu. Ta phải thấy rằng từ xưa đến giờ mãi nghe biết, thu thập những hoàn cảnh bất an, phiền não, đau khổ chất chứa vô tâm, đó là cất giữ thế gian pháp. Bây giờ có duyên tu học, xem kinh, nghe giảng pháp, ta nhớ lại đem ra mà nghiền ngẫm bằng trí tuệ, quyết lòng không xài nó nữa đó là biết sống với Phật pháp. Cho nên “Phật pháp bất ly thế gian giác”, nhờ pháp thế gian mà ta giác ngộ. Vậy từ đây ta đã chuyển thức thành trí, chuyển cái nghe phàm phu, không còn nghe bằng lỗ tai nữa. Chẳng hạn có ai chửi mà dùng lỗ tai để nghe thì sân si nóng giận sẽ nổi lên, còn dùng trí thì từ, bi, hỷ, xả bác ái sẽ sanh ra để ta tìm cách cứu độ chúng sanh, an ủi họ, có thể giúp họ ra khỏi nạn khổ. Như vậy cả người lẫn ta không ai còn khổ nữa. Nhưng muốn tu và hiểu biết đến chỗ này thì phải học phải tu, hiểu nơi tự tánh. Không tu theo kiểu ôm chấp một mình mà thực hành được, vì ta đã luân hồi chịu nhiều khổ đau trong lục đạo, đến nay vẫn chưa thoát được. Trong Kinh Tổ Minh Đăng Quang dạy rằng :

Dễ gì tháo gỡ một lần cho ra

Nghiệp duyên chẳng chịu buông tha

Sức con yếu kém khó qua phép đời.

Ta phải nghiền ngẫm, tư duy quán xét thật kỹ vì huân tập cuộc đời quá sâu dày, cần phải có niềm tin nơi Phật và phải tự lực tinh tấn, vượt qua mọi khổ ách của thế gian. Nếu tu mà không nghiền ngẫm giáo lý của Phật thì làm sao hiểu biết thông suốt các pháp đều tùy duyên biến hiện. Có học giáo lý nhà Phật, mới biết tham, sân, si, phiền não là gì, mới đủ khả năng chuyển đổi nó được.

Bây giờ có tu thì tham, sân, si, phiền não, ta dùng trí sáng suốt mới có thể có đủ khả năng biến nó thành lương dược Bồ-đề. Cũng giống như người có kinh nghiệm học nấu ăn, biết biến mọi thứ thành thức ăn ngon. Còn người không đủ kinh nghiệm nấu ăn dù có thực phẩm ngon họ cũng không chế biến cho ngon được. Như vậy ta phải học phải nghiên cứu giáo lý, phải tư duy tu để phát huy trí tuệ. Khi ai nói gì ta phải nghe bằng trí, không nghe bằng lỗ tai, vì lỗ tai thường là nơi tiếp duyên, tiếp vật. Chỉ có trí tuệ mới nhận được thật giả mà thôi. Vì trí là hào quang giác, là tự tánh thanh tịnh, bình đẳng không có sự hơn thua, phải quấy, khen chê, tốt xấu. Ai cũng có trí mà không xài, chỉ nghe, thấy bằng phàm phu, nên trong kinh nói rằng :

Mũi thường phải ngửi mùi thanh

Nghe bằng tâm trí đặng hay sửa mình.

Nếu mê đắm thì toàn ngửi mùi thịt cá, cho đó là thơm ngon. Nhưng người trí tuệ thì khác, vì sáng suốt biết được, khi ăn nó vào thì ra sao ? Chắc chắn là ta nuốt sự đau khổ của chúng sanh vào lòng. Vậy ra thế nào ? Người trí biết chọn món ăn, không ăn giành, ăn giựt, ăn gian, ăn lận, ăn mạng chúng sanh vì chúng sanh chịu nghiệp mà mang thân súc sanh theo quả báo, nhưng đó có thể là thân bằng quyến thuộc của ta, có thể là cha mẹ ta nhiều đời, luân hồi trong lục đạo. Trong Kinh Báo Hiếu dạy rằng :

“Lục thân quyến thuộc thi hài còn đây

Ta lễ bái kính người tiền bối

Vì ngậm ngùi nhớ lại kiếp xưa”.

Sự sáng suốt trí huệ biết được điều này mà phát tâm từ bi, không nỡ sát hại muôn loài.

Muôn loài nào khác chi ta.

Cũng cần sự sống lánh xa tai nàn.

Đức trí huệ biết vì tham thân mà ăn uống sai lầm, biết rõ tác dụng của hậu quả như thế nào, đó là ăn bằng trí. Phàm phu thì luôn tìm cái ăn trong giành giựt, sát hại làm đau khổ vạn loại.

Ngửi cũng vậy, rờ đụng cũng vậy, phải sống bằng trí, không cảm thọ, xúc cảm đảo điên, được vậy mới không còn luân hồi sanh tử. Nên người tu phải ngồi thiền tư duy, quán xét để thấy được bổn tâm, gọi là Bổn Lai Diện Mục. Tâm của ta từ xưa đến giờ vốn nó là không, nhưng khi tiếp xúc với các pháp thế gian, hoặc các cõi, nếu không có trí huệ nhận biết thì đem chất chứa vào tạng thức ( phương pháp này là buông xả ) làm cho ta đau khổ vô cùng.

Khi nghe giảng pháp, xem kinh ta phải biết đang sử dụng gì ? Bằng thức hay trí ?

Lúc Phật giảng pháp ở Hội Linh Sơn, có số người nghe bằng lỗ tai nên không chứng ngộ được lời Phật dạy vì vậy chán nản đi ra khỏi pháp hội đến 500 người. Vì họ đều nghe bằng lỗ tai phàm phu nên không được ích lợi. Phải nghe bằng tâm trí, mới tự sửa mình được. Nghe đọc bằng trí tuệ, mới soi rọi, hóa giải nghiệp lực mê muội được.

Từ đạo tràng hay bất cứ ở đâu nếu không sử dụng trí tuệ thì tranh giành, sân hận, oán ghét, độc tài, cô lập, phe phái, lợi danh còn trí huệ thì không có những tâm này. Nghe, thấy, biết bằng trí thì không có chuyện gì xảy ra cả. Vậy khi tỏ ngộ rồi phải nghe bằng trí, nếu sử dụng bằng lỗ tai chấp vào việc thế gian, khi nghe  người ta chửi thì bừng bừng sân hận, thù oán, khổ sở. Chuyển cái nghe thanh tịnh sẽ có tâm từ ái, yêu thương, tha thứ, nhẫn nhục. Người không trí sẽ đánh mất Phật pháp vì chỉ chứa toàn là phàm phu, như người có đủ tiền của, tài sản mà không biết đem ra sử dụng nên mang kiếp cùng tử, từ đời này sang đời khác. Giáo lý nhà Phật, dạy ta không chấp vào việc tu là phải cạo tóc, đắp y vì Người cạo tóc, đắp y phải tâm Như Lai mới xứng. Vậy tu là biết chuyển Phật pháp, dùng Phật pháp chuyển đổi các pháp phàm phu, chuyển tất cả các pháp đau khổ thành an vui, hạnh phúc. Vậy người chuyển được các pháp này hiện ở đâu ? Đang sống ở đâu ? Đó là người đang sống vớí trí tuệ Niết Bàn, Cực Lạc. Người biết dùng phương pháp an ổn, được tất cả chúng sanh yêu thương. Còn người thấy bằng tai, nghe bằng mắt, không làm gì được cả, đời này qua đời khác vẫn là phàm phu. Chúng sinh vẫn là chúng sinh, mãi mãi ta đừng nên cô phụ ta, ta phải thấy rằng cuộc đời có khi trầm khi bổng, có thạnh, có suy, có tốt, có xấu đó mới gọi là cuộc đời ( vô thường ). Đối với người trí huệ phải biết chấp nhận uyển chuyển, có sống được bằng trí mới vững tâm, vững bước cứu độ chúng sanh. Còn nếu như ta cũng thấy bằng mắt, nghe bằng tai còn suy nghĩ phàm phu, cũng sân si như họ, chỉ đấu tranh hơn thua, giành giựt với họ thì không xứng đáng là đệ tử của Như Lai. Ta không cứu được chúng sanh, không làm họ an ổn, như vậy cả ta và họ đều luân hồi sanh tử. Với trí tuệ ta phải thấy tiền tài vật chất danh lợi, vợ chồng, con cái chỉ là duyên tan hợp đó cũng chỉ là không.

Miệng thanh tịnh không hề buông lời nặng nhẹ, nhục mạ làm cho người đau khổ, không xảo trá, không lừa đảo. Trong kinh dạy :

Mở lời trước cạn xét suy

Rằng ta cất tiếng ích chi chăng là

Bằng như lời nói thốt ra

Làm buồn kẻ khác thì ta xin dừng.

( CLKS )

Lời nói bằng trí tuệ bằng đức độ, bằng sáng suốt đây mới là miệng của Như Lai.

Miệng ta là cánh hoa sen

Một khi hé nở một phen thơm lừng.

( CLKS )  

Đó là kim khẩu Như Lai thốt ra, lời vàng tiếng ngọc, tất cả đều đem lại lợi ích cho chúng sanh muôn loài.

Ai cũng cho là ta vì ai cũng có đủ sáu căn, mà sao kinh lại nói, vô nhãn, nhỉ, tỷ, thiệt, thân, ý ? Rõ ràng ai cũng có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, sao lại nói là không ? Tất cả ai cũng cho là có. Nhưng Phật có hàm ý rằng : nếu ai dùng cái phàm phu của mình để nhận xét là không thể thành Phật, đời đời phải chịu luân hồi đau khổ nên ta không dùng lỗ tai, dùng mắt mà chỉ dùng trí để thấy, để biết để hành động chân chính thì tất cả những trí này đều là giác, nên nói Phật là chánh đẳng chánh giác, người đó là Phật vậy. Phật trước, Phật sau đều dùng trí huệ mà tại sao ta có trí huệ lại bỏ để chạy theo cái hư vọng thế gian ?

Có người cứ ngồi thiền gọi là thoại đầu và hỏi “Ai ? Ai ?” nhưng Phật nói ta không là ai cả. Không mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý thì chẳng là ai cả, không có ai cả. Biết mình có tự tánh, có trí tuệ, tất cả pháp hiển bày đều do dụng ý của Như Lai vì không thể chỉ được.

Nếu trong suốt thời gian tu học, không có Phật Pháp, không có giáo lý thì không ai biết được việc này.

Người học Phật pháp uyên thâm, phải biết thế gian là vô thường. Vô thường là nhìn bằng mắt trí huệ thấy các sự vật không phải của ta. Tài sản, của cải không là của ta, tất cả đều do duyên kết thành. Nhà cũng không có, thân cũng không có, chỉ là duyên tạm mà thôi, có hợp có tan đó là thấy bằng mắt trí huệ. Mắt phàm phu không biết được, thường bị lầm vì nghe lời ngon tiếng ngọt dụ dỗ. Còn nghe bằng trí thì không ai dụ được cả. Phật không nô lệ ai cả, chẳng cầu xin được gì, nếu ta sử dụng được trí thì Niết Bàn sẵn có, Cực Lạc sẵn có, chỉ tại ta không ứng dụng.

Đạo Phật là gì ?

Là biết sử dụng khéo léo mọi tình huống, mọi hoàn cảnh, đó là người biết sử dụng trí Phật của mình. Còn như gặp chuyện không như ý thì buồn khóc, gặp chửi mắng thì giận hờn, gặp sắc thì mê đắm là người đó có tâm Phật mà không biết sử dụng. Giống như người bị bệnh có sẵn thuốc mà không chịu uống, phải sử dụng thang thuốc mà mình sẵn có để trị ngay bệnh của chính mình. Nếu ai thường bị bệnh nổi sân si thì nên coi lại, biết mình đã có thuốc mà không đem ra tự trị, cứ để con bệnh tự do phá hoại cuộc đời, nó mãi phá hoại cuộc đời mình không ngưng nghỉ.

Trong kinh Phật nói, nghiệp của chúng sanh vốn không thật có, vì tham, sân si nên gọi là nghiệp theo duyên mà biến hiện. Nghiệp sân si này chỉ biến hiện khi gặp duyên, khi bình thường ta không thấy nó, nên nó không thật, tự đến rồi đi mà ta cứ tưởng có thật nên mãi ôm giữ. Còn mắt trí huệ, tai trí huệ, người ta không biết đến, khi nghe một người chửi mắng, một người trù rủa, một người sân hận, nếu sử dụng trí huệ ta phải làm sao ? Nghe như thế nào ? Ta phải biết ngay rằng chúng đến với ta là chúng dạ xoa, chúng địa ngục.

Khi họ vừa nổi sân là thấy ngay, tâm họ là địa ngục, vừa giành giựt là thấy tâm họ là ngạ quỷ. Vậy nên ta phải thương yêu, thông cảm tìm cách cứu chúng địa ngục, ngạ quỷ. Nếu ta sân lên nữa thì cũng là chúng địa ngục, còn sáng suốt nhận định rõ ràng thì Cực Lạc cũng là nơi ta đang ở, đang đứng hiện tiền. Vừa nghe thấy là trí tuệ bừng sáng, đó là cái nghe trí tuệ ( chuyển thức thành trí ), còn như nghe bằng lỗ tai phải tự cắt bỏ. Trong kinh nói : nếu để lỗ tai sanh tham, sân, si, phiền não phải đi địa ngục, thà cắt bỏ nó đi Nếu còn để xài nó sẽ đọa luôn cả cuộc đời ta, nên bỏ nó là tốt hơn. Con mắt này vì thấy mê muội nên tham, sân, si, phiền não thì phải bỏ ngay con mắt này, thà đui mắt phàm phu để còn mắt trí tuệ, thà mất hai mắt sẽ không đọa địa ngục, như vậy có cần nên bỏ hai mắt này không ? Phật nói nên bỏ mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, vậy không có lục căn vô nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý. Con người có thói quen là tiếc, không bỏ được cứ xài từ vô thủy đến bây giờ không xa rời được vô minh.

Có nghe được lời pháp này bằng trí tuệ thông suốt thì đâu còn gì vướng mắc nơi thế gian, đời đời kiếp kiếp có đâu luân hồi, hết già hết chết, trí tuệ sáng suốt trùm khắp không có gì che được cả. Mà lầm lẩn ta lại bỏ trí này, nên nói rằng “Ta có Phật mà lại bỏ Phật”, ta không dám công nhận rằng trí là Phật sẵn có mà lại theo ma, sử dụng mời thỉnh ma làm quyến thuộc, mãi mãi đời này đến kiếp khác. Người tu hay chấp vào sự tướng, ngồi ngay thẳng, dáng điệu trang nghiêm, sửa soạn quần áo tươm tất, áo mão đàng hoàng, lễ bái uy nghi ai cũng nghĩ đó là tu nhưng Phật nói tu không phải tu như vậy vì vô nhãn, tỷ, thiệt, thân, ý là không. Đến thân cũng không phải là thân, tất cả đều không, mới là thân Như Lai, thì đâu có tướng gì ( tướng ngã, tướng nhân, tướng chúng sanh, thọ giả ) đều không trụ. Tổ thứ 17 Tăng Già Nan Đề Tôn Giả nói :

Tâm địa vốn không sanh

Nhơn địa theo duyên khởi

Duyên giống chẳng ngại nhau

Bông trái cũng như vậy.

Vì người hay chấp vào âm thanh, sắc tướng nên có câu :

 

Dĩ kiến sắc cầu ngã

Dĩ âm thanh cầu ngã

Thị nhân hành tà đạo

Bất năng kiến Như Lai.

Như kiến sắc phi sắc

Như kiến thinh phi thinh

Thì tất kiến Như Lai.

Nghĩa là thấy mà không thấy ( không chấp trụ cảnh là thật ) là thấy Phật hiện tiền.

Nhược kiến chư tướng, phi tướng tức kiến Như Lai.

Bỏ tướng mắt, tai, mũi, lưỡi cho là của mình đi là tướng Như Lai. Vậy ta phải chuyển thức thành trí, chuyển những cái tốt đẹp yêu thương mà từ lâu nay ta đã chứa nó ở a-lại-da, nhưng đối với trí tuệ không còn công nhận cái tên a-lại-da nữa, nó cũng chuyển hóa là Như Lai Tạng do những pháp tham, sân, si, phiền não chứa ở a-lại-da đã được chuyển hóa biến đổi thành Bồ-đề.

Với tánh giác của Như Lai Tạng, khi vừa phát hiện tham, sân, si ta phải dùng trí dùng lửa tam muội trí tuệ thiêu đốt, biến đổi không còn mê muội như trước đây nữa. Không còn so sánh phân biệt nơi mắt phàm phu bằng lỗ tai phàm phu. Trong kinh Phật dạy rằng : “Dù cho có kẻ nắm đuôi áo Như Lai mà không hiểu pháp Như Lai, không trí huệ Như Lai thì kẻ ấy ở xa ta ngàn dặm”. vào thời Đức Phật có người chỉ nghe qua một thời pháp liền chứng đắc ngay, người nghe pháp bằng trí liền chuyển nghiệp mê muội thành tĩnh giác, nên nói rằng chuyển Phàm thành Thánh.

Thánh với phàm chỉ một bổn lai

Khác nhau kẻ tỉnh người say

Chớ thì cũng như ai đủ hình

Nghe bằng trí thì hỷ lạc

Nghe bằng trí là Niết Bàn

Nghe bằng trí là Cực Lạc.

Vậy phiền não sân si không còn chỗ trụ nữa.

Pháp Kim Cang Bát Nhã này Đức Phật đã từ vô lượng kiếp, Ngài muốn truyền lại cho ta, nhưng rất khó nên phải nói là Bố thí cúng dường đề làm phương tiện dạy chúng sanh.

Bố thí cúng dường để giảm bớt đi lòng ích kỷ, bỏn xẻn, hẹp hòi, không nghĩ nhớ đến những gì huyễn giả, không thật nhận là ta. Chuyển những thói quen xấu xa trở thành yêu thương giúp đỡ, chia sẻ, coi vật chất thế gian là của chung vì tất cả là ta, ta là tất cả. Không còn tâm phân biệt riêng tư, được  như vậy là sử dụng tâm từ bi trùm khắp muôn loài, ai ai cũng sống trong nguồn yêu thương vô hạn ( đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả ) tâm hòa thế giới đồng hòa.

Trong pháp bố thí Đức Phật đã từ bi dùng sự tướng, mượn nơi thân mạng mình, để làm phương tiện dạy cho chúng sanh, hiểu biết sự bố thí bằng trí tuệ, bố thí bằng từ tâm thanh tịnh. Ngài dạy bố thí mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, đầu và luôn mạng sống của mình. Có nghĩa là từ lâu nay cái thấy của mắt khi tiếp xúc với sắc trần do thức biến hiện liền sanh tâm huyễn, phan duyên theo cái thích ưa, ham muốn, thương ghét, vui buồn v.v… đó là sử dụng mắt thế gian phàm phu. Nên Phật dạy phải bố thí con mắt đó, phải  bố thí cái thấy mê muội vì bố thí rồi nên không còn là chúng sanh nữa. Khi thức biến hiện chờ đưa vào a-lại-da không còn cơ hội vì đã chuyển thành trí ( thấy Phật ) giác biết mọi sự hư huyễn, không thật, nên lúc này không còn cái thấy giả dối, đã bố thí rồi chỉ còn lại sự sáng suốt gọi là huệ nhãn.

 

* Bố Thí Ba La Mật :

 

Bố thí tai cũng vậy, khi tiếp xúc âm thanh ngọt ngào, âm điệu trầm bổng du dương hay những lời mắng chửi, thóa mạ mà sanh tâm niệm mê đắm, nếu nghịch tai thì sanh tâm niệm oán hận, giận hờn phiền não đó là cái nghe mê lầm của phàm phu. Vì biết đó không thật nên Phật dạy bố thí lỗ tai, còn lại cái nghe trí tuệ thanh tịnh, từ bi, bác ái không còn mê chấp, nên ta phải sống với cái nghe bằng trí.

Nghe kinh, nghe pháp, nghe bài

Nghe bằng tâm trí đặng hay sửa mình. ( CLKS )

Mũi, lưỡi khi tiếp xúc với hương vị thơm, ngon ngọt thì hài lòng, những cái đó Phật dạy nên bố thí, sẵn sàng thí cái hưởng thụ phàm phu không thật này vì Ngài biết đây là cái khổ của thế gian.

Bố thí đầu có ý muốn chỉ cho chúng ta phải bỏ đi cái đầu thường hay tính toán, gian dối, lợi dụng, mưu sĩ, phân biệt, hơn thua, ganh tị, sân hận, ganh ghét, bỏn xẻn, hẹp hòi v.v… những thứ đó chứa trong cái đầu mê muội, Ngài muốn dạy chúng ta buông bỏ hoàn toàn, tức là bố thí đầu. Cái đầu thế gian đã làm ta đau khổ chịu luân hồi nhiều đời nhiều kiếp, để chuyển đổi lại cái đầu trí tuệ từ, bi, hỷ, xả trong sáng tinh anh ( vô lượng quang ). Có câu rằng :

Bỏ đầu ma ra đầu Phật, đó là ý nghĩa sự bố thí Ba-la-mật.

Thân thì hay cảm thọ sự ưa thích sung sướng, hưởng thụ, ăn ngon, mặc đẹp, Ngài cũng dạy rằng những thứ đó là do đắm nhiễm sự tham lam, mê muội cần phải bố thí để sống với trí sáng suốt, nhận biết thường sống với pháp thân Phật là thân Như Lai không nhiễm.

Ý thường sanh niệm này, niệm nọ, niệm kia, nào là niệm vợ,  niệm chồng, niệm con cái, niệm tiền bạc, vật chất, nhà cửa, đất đai v.v… Ý thường sanh thương ghét, vui, buồn, sướng, khổ, phiền não tất cả có đều là do vọng trần sanh diệt, chợt đến, chợt đi, luôn thay đổi qua từng trạng thái người mê muội thọ nhận cho là thật, mãi đeo đuổi nắm bắt, khi mất thì sanh tâm đau khổ.

Với sự sáng suốt Phật trí, hào quang trùm khắp biết rằng mê đắm là sự lầm lẫn của chúng sanh, nên Ngài dạy bố thí tất cả những vọng niệm sai lầm. Ngài dùng sự tướng nơi thân tứ đại để hiển bày pháp bố thí, đã hằng tập nhiễm nơi tâm chúng sanh nhiều đời, nhiều kiếp. Phương pháp bố thí này là bố thí Ba-la-mật, vì nó chứa rất sâu dày trong tạng thức của mỗi con người. Ngày  nay phần đông ai cũng vì sự tu thực hành pháp bố thí, ta phải biết nhận rõ thí tài vật là hữu vi pháp, phước đó vẫn còn trong lục đạo vì nó có giới hạn. Bố thí bằng trí tuệ Ba-la-mật là thí mà không thấy người cho, không thấy người nhận đó là chân thật bố thí. Y như pháp thí, chánh hạnh bố thí, là đại bố thí mà Đức Phật muốn chỉ cho ta biết phước báu này vô lượng vô biên. Vậy ta phải đại hùng, đại lực, đại từ bi dùng gươm trí huệ đoạn dứt mọi sự là nguyên nhân tạo ra dính mắc cái đau khổ, như thực hiện pháp bố thí này thì luôn được hàng chư Thiên ủng hộ, hằng hà sa số chúng sanh cúng dường, nếu vị đó ở đâu thì chỗ đó đều an lạc, là nơi chúng sanh nương nhờ, là ruộng phước điền của tất cả chúng sanh.

Có Phật hiện tiền thì giờ nào cũng là Phật cả, không đợi đến lúc chết để được Phật Di Đà đến rước. Ta phải là Phật hiện tiền, nếu thấy bằng mắt, nghe bằng tai là Phật đã tịch diệt. Nghe thấy bằng trí Phật hiện tiền, ai ai cũng có Phật hiện tiền, nhưng vì mãi sử dụng bằng tính chất phàm phu nên dù có Phật đó mà Phật đã tịch diệt.

Hàng chư Phật, hàng chư Tổ thường đến gần ta để chỉ dạy ta hãy trở về với tánh Phật. Trong kinh Pháp Hoa Phật dạy rằng : “Ta bà đại sự nhân duyên mà thị hiện nơi thế gian này, để chỉ cho chúng sanh ngộ nhập Phật tri kiến” ( thấy lại tánh Phật ).

Người tu Phật cần phải biết mở mắt Phật, mở tai Phật, mở miệng Phật, thường sống tánh Phật, thường sử dụng pháp thần thanh tịnh ( Hoa Khai Kiến Phật ngộ vô sanh ). Vậy ngày nay nhiệm vụ người tu đủ duyên mang hình ảnh Phật đến với thế gian, có bổn phận cao cả trọng đại là chỉ cho mọi người thấy được tánh Phật, phải tự tu nơi chính mình. Vì nơi tánh Phật có đầy đủ công đức ( Tự quy y Phật ) nên được nghe, được hiểu rồi đó là nhân duyên lớn đối với người học Phật. Phải nhìn lại coi chứa những gì nơi tâm, những gì còn ô nhiễm, hãy nên nhìn kỹ lại mà tẩm ướp chuyển đổi, nếu không thì không ai chịu nổi vì chất chứa tham, sân, si quá nhiều, khi mở miệng ra chỉ đem đau khổ hay phiền não cho mọi người.

* Hương Trí Huệ :

Không tự độ cho mình trong sạch thì gọi là uế độ, đến đâu đều hôi hám mở miệng đều hôi hám, làm mọi người buồn bực, tất cả đều dơ uế.

Nếu tất cả được chuyển hóa bằng trí sẽ phát xuất ra hương thơm. Hương thơm tỏa ra nơi đâu cũng an lành, hạnh phúc, toát ra từ, bi, hỷ, xả, từ tự tánh thanh tịnh sẵn có, đó là giới hương, định hương, giữ huệ hương, giải thoát giải thoát tri kiến hương ( Ngũ phần hương ).

 

Quang minh vân đài biến pháp giới

Cúng dường Tam Bảo khắp mười phương.

Tất cả hương thơm này mọi người sẽ tiếp nhận cùng khắp mười phương, cúng dường chư Phật, tất cả muôn loại vạn vật đều thu sự bình an, chan hòa Cực Lạc khắp cùng vũ trụ.

Gieo lan hạt giống Bồ đề

Xanh tươi cành lá xum xuê cội tàng.

Cũng lời nói người biết chuyển đổi thì :

Mở lời trước phải xét suy

Rằng khi cất tiếng ích chi chăng là

Bằng như lời nói thốt ra

Làm phiền kẻ khác thì ta xin dừng.

Nói chi mắng nhiếc tưng bừng

Lưỡi đào hố nghiệp biết chừng nào tan.

Miệng ta là cánh hoa sen

Một khí hé nở một phen thơm lừng.

Tiếng ta là gió mùa xuân

Một cơn thổi nhẹ muôn dân mát lòng. ( CLKS )

Được như vậy miệng phàm phu đã được đổi lại là miệng Thánh Nhân của Bồ Tát, của Phật vì lời nói hành động hàm chứa lòng yêu thương, lợi ích muôn loài. Nếu chỗ này không thấy được, thì dù có tu bao nhiêu đời, bao nhiêu kiếp vẫn luân hồi trong lục đạo mà thôi.

Thời pháp này mong rằng trong đại chúng ngộ nhận được là ta đã có duyên lành, đã được đọc, nghe nên ghi nhận sáng suốt tự xét lại mình. Cần lưu ý khi tu thiền thấy mình chỉ là không, chẳng là ai là gì cả, Kinh Bát Nhã nói rằng : vô nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý nên trong kinh Tổ dạy :

 

Vậy nên trong cái chơn không

Vốn không năm uẩn cũng không sáu trần

Mắt tai mũi lưỡi ý thân

Vị hương xúc pháp cùng phần sắc thinh.

Từ không giới hạn mắt nhìn

Đến không ý thức vô minh cũng đồng

Đó là nhận biết ta có tánh Phật, trắng trẻo, trong suốt thanh tịnh.

Tâm trí huệ thênh thang rộng lớn

Sáng trong ngần chẳng bợn mãi trần

Làu làu một tánh viên chân

Bao trùm vạn loại chẳng phân tánh phàm.

Vì phàm phu mê muội, ta đem chứa trách móc, sân hận, khổ đau, phiền não, đau khổ vào a-lại-da, làm bận bịu nó gọi là tàng thức. Tất cả những thứ đó nếu có chứa mà nay biết dùng trí huệ biến đổi chuyển hóa, thì khi mở lời nói toàn là Phật pháp, không còn là thế gian pháp nữa, tất cả pháp thế gian đều biến thành Phật pháp. Đức Phật đã biến đổi pháp thế gian thành Phật pháp, tất cả hoa lá, cỏ cây, rừng rú, núi non đều là Phật pháp. Nếu ta chưa sửa đổi được mà nói lên câu ấy thì mang tội vọng ngữ, còn đã chuyển được nghiệp mê lầm thành sáng suốt đó là Phật ngữ. ( lời nói của Phật )

Cầm kinh mà nói tất cả đều là Phật pháp khi tâm đã chuyển, nói là Phật chuyển. Tất cả chúng ta nên nói lời chân thật, nên nghe bằng trí tuệ, hành động bằng trí tuệ. Ai nói, nghe bằng trí tuệ thì người đó là Phật. Phật ở không xa, Phật hiện tiền, Phật ở tại lòng ta (Tâm tức Phật, Phật tức Tâm). Nếu như đang ngồi đây mà nhớ đến phiền não tức là tâm đang niệm phiền não.

Niệm sân si, trách móc, oán thù thì ngay lúc đó Phật tịch diệt, nghĩa là Phật ở nơi tâm ta đã chết rồi, thì coi lại ai đang ở nơi tâm ta đây ? Đó chính là ma, vì Phật ma, ma Phật tại nơi ta, biết quán chuyển thì ma thành Phật, không quán chuyển thì Phật thành ma.

Ta đã tiếp thu được nên sống bằng trí tuệ, nghe thấy bằng trí tuệ, đừng đem sự thấy biết của thế gian chứa vào tạng thức. Chẳng hạn như vừa nghe một âm thanh chợt đến hoặc thấy vật gì, phải liền dùng trí, không sử dụng thấy nghe bằng phàm phu, mới đền đáp công ơn chư Phật, công ơn Thầy Tổ, công ơn chúng sanh, công ơn của thân bằng quyến thuộc cha mẹ nhiều đời, nhiểu kiếp, nếu không ta phải bị đọa mãi mãi. Ta không có quyền cho ta là phàm, mà cũng không được cho ta là Thánh, vì Phật Tánh đã có sẵn sự sáng suốt, tức là trí, trí là đồng với Phật. Nếu còn nhận cái mê lầm, đó là do mê muội, mà nhận đó là phàm phu. Ai ai cũng có trí huệ Phật sáng suốt không ai có quyền chối bỏ.

Lịch sử Đức Phật đã bố thí mắt, tai, đầu, thân, nghĩa là buông xã tất cả, nếu biết bằng trí thì không có pháp gì, còn nhận thân là nhận ngã, nghĩa là có mắt, có tai, có suy nghĩ cho rằng ta có tình yêu, có tài sản có vật chất, đó là ngã. Vì các pháp vốn không thật vì lầm nhận là thật cho là có đó là không sống được bằng trí.

Ta ngồi nhập định phải bỏ lỗ tai, không còn nhận cái nghe thế gian đó là nghe bằng trí. Nếu ngồi nghe ta không có gì hết đó là trạng thái trống không. Nhưng trống không ở đây, không phải là không ngơ, có nghĩa là trống hết mọi vọng niệm, lăng xăng xen tạp, không còn đau khổ vui đùa cùng tính toán, ham thích sắc trần nữa đây là trạng thái vắng lặng tham, sân, si. Vì đó là trí tuệ, đã nhận biết nó không thật, đó là những chủng tử mê lầm là nguyên nhân tạo nghiệp để dẫn ta đến luân hồi sanh tử. Cái biết trống không này là định, hiểu biết các vọng niệm không thật, đó là huệ vì chỉ có trí huệ sáng suốt mới biết được những thức biến hiện này là giặc phiền não… Trong kinh dạy rằng :

“Chúng sanh thường nhận giặc làm con”.

Với trí huệ này, thấy được pháp thế gian hoàn toàn vắng lặng nhưng vẫn chiếu sáng đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, lòng thương yêu khắp cùng nhân loại.

Từ xưa đến nay mắt đối cảnh, tai nghe gặp thức biến hóa muôn ngàn điều sai biệt thành pháp thế gian là : phải quấy, hơn thua, tốt xấu, ghét thương, đó chính là nghiệp thức triền miên nó luôn gắn bó với người mê muội tạo thành đau khổ, không hề gián đoạn. Tổ thứ 30 là Tăng Xán Đại Sư dạy rằng :

Giống bông tuy nhờ đất

Do đất giống bông sanh

Nếu không người ươm giống

Bông giống hẵn không sanh.

Nhập định rồi biết rằng, nếu sống với thức là sai, biết rõ mọi vật do tâm sanh đều là không, đó là trí huệ. Như ai chửi mắng, nhục mạ ta, biết đó là do nhân quả, vì ta cũng đã từng làm khổ họ trong lúc còn mê muội. Giờ sáng suốt, hiểu biết được phải hết lòng thông cảm, phải thể hiện hành động nhẫn nhịn để làm gương mẫu hóa giải sự mê muội của họ.

Những sự giả tạm thế gian ta tạo dựng có khi không được hưởng, vì tưởng lầm là thật của mình đến khi hết duyên, không còn nữa, liền sanh tâm đau khổ, phiền não, đó là phàm phu mê muội, cứ mãi chạy theo cảnh, quên sự thanh tịnh sẵn có sáng suốt nơi chính mình. Nếu biết rằng các duyên đến rồi đi là sự biến hiện của các pháp thế gian, Phật nói đó là trạng thái vô thường thành, trụ, hoại, không. Phải biết nếu còn duyên thì sử dụng đối đãi, nếu hết duyên thì thôi không sanh phiền não, đó là biết sống với trí huệ, bằng lòng với sự tùy duyên, được vậy thì thức không có cơ hội biến hiện nữa. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni dạy rằng :

Pháp vốn pháp không pháp.

Không pháp pháp cũng pháp

Nay nói pháp không pháp

Pháp pháp nào từng pháp.

Như các pháp vốn tùy duyên sanh.

Pháp vốn không thật do duyên sanh nên có, vì không thật, vô thường nên nói là không Phật pháp không lìa thế gian.

Nếu chuyển thức không được để sống với trí huệ thì ta phải tranh đấu giành giựt, oán hận, khổ đau, nên ta cũng là những chúng sanh tham đắm. Họ sống bằng mắt, ta cũng sống bằng mắt, họ nghe bằng tai, ta cũng nghe bằng tai, họ suy nghĩ bằng tính chất phàm phu, ta cũng suy nghĩ phàm phu. Ta phải biết các pháp thế gian là sanh trụ, dị, diệt, không pháp nào đứng vững cả, đều là vô thường, vì có hình tướng nên thường biến đổi. Vậy ta phải sống bằng trí tuệ từ chỗ, ăn mặc, nói năng, hành động, ngồi thiền, phải học Phật pháp để biết các pháp đều chịu luật thay đổi vô thường thành, trụ, hoại, không, đó là tạm thời do duyên gá bợ nhau mà thành.

Vì gồm đủ duyên nên có thân, nhưng nếu ngày nào hết duyên nó sẽ không còn. Vì vậy các pháp do duyên sanh, cũng do nơi duyên diệt, nên chúng ta không sống theo sanh diệt mà sống theo trí huệ. Nếu chạy theo sanh diệt, khi giàu thì vui cười, sung sướng hả hê, nghèo thì phiền não đau khổ đó là mê muội, phàm phu luôn sống theo tâm, niệm phan duyên sanh diệt. Phật nói : “Các pháp tùy duyên sanh cũng tùy duyên diệt”. Không trụ chắc ở chỗ nào cả, vậy ta phải coi kinh, học kinh phải nghiền ngẫm kinh sách bằng trí tuệ, nghe kinh chỉ đọc tụng, mà không nghe thấy bằng trí tuệ sáng suốt để nhận định thì cũng nghe đọc bằng hiểu biết phàm phu, đó là ma thuyết pháp Phật. Tâm ta là phàm phu là phiền não đó chính là tâm ma thuyết pháp Phật. Tâm ta là phàm phu, là phiền não đó chính là tâm ma, nên nói rằng ma nói pháp Phật.

Nếu người chưa sáng suốt mà diễn nói tự cho là có trí tuệ là vọng ngữ, giờ giờ, phút phút phải sống bằng trí. Ngài Xá Lợi Phất nói với Phật rằng : “Trong chiêm bao con vẫn sống bằng trí”. Có những người bên ngoài thấy đàng hoàn, mà khi chiêm bao vẫn lung tung, thấy đánh lộn, ăn trộm, tham lam, tà dâm, sát sanh hại mạng. Như vậy người giác ngộ đến chiêm bao cũng phải sáng suốt, biết hiện giờ mình là người tu, phải quán sát bằng trí tuệ, thức không còn biến hiện, đó là diệu quan sát trí. Ta phải quan sát, biết thật rõ, để không vướng mắc mê lầm, phải thường thấy rằng từ xưa đến bây giờ trong tâm ta chứa những gì ? Phải sáng suốt đến chiêm bao, chỗ này nói rằng thường niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng ta là Tam Bảo. Ta không chạy theo vật gì, hoàn cảnh gì hay theo ai cả, ta không quên Phật ( Trí Giác ). Người học Phật trí nhớ phải kiên cố, lúc sân si lên phải biết phiền não đang nổi dậy, lúc nào cũng phải thường sống với trí huệ không để tham sân si nổi lên đã được chuyển hóa hoàn toàn gọi là thuần. Kinh Duy Thức gọi là bình đẳng tánh trí, đã trở thành Tam Thân Tứ Trí. Ta cần phải quán xét ai cũng phải học Kinh Phật mới biết cách tu “học kinh, học pháp ngồi thiền tư duy”. Người tu không dành chỗ ở, quyền lợi vì tất cả đều là vô thường giả tạm, không bền chắc, ta phải sống bằng trí tuệ thanh tịnh.

Ta nên xem lại những người thường sanh giận hờn, phiền não v.v… đó là chúng của Tam độc, họ không phải là chúng Chư Thiên vì chúng Chư Thiên thường nói lời lành, lời tốt đẹp, ta phải gần gũi họ, nhắc nhở, khuyên lơn để họ được sáng suốt đó là độ họ. Nếu ta cũng như họ, cũng ở trong tam độc vậy ta cũng cùng nghiệp với họ. Nếu ta ở chung với chúng đau khổ, nơi đó mà ta sáng suốt là ta đã tách ra khỏi nơi đó gọi là biệt nghiệp. Tuy ở chung nhưng không chung nghiệp với họ, đó là Bồ Tát tùy duyên vì hạnh nguyện hóa hiện vào địa ngục cứu độ chúng sanh (ngũ trược ác thế). Tuy vào đó nhưng không ở đó ( vô trụ ) nếu dính mắc nơi nào thì cộng nghiệp nơi đó, phải tìm cách cứu giúp họ, khuyên giải họ. Phật nói vì chúng sanh bệnh nên đem thuốc cho họ uống, những lời ta nói ra mà họ hết khổ, đó là lương dược. Người này đủ đức độ giúp họ hết mê lầm, sáng suốt, hết khổ gọi là Dược Vương Bồ Tát. Chúng chư Thiên thường nói lời bố thí, nói lời lành chơn chất, luôn an ủi giúp đỡ mọi người.

Chúng Bồ Tát, Phật luôn sống với trí huệ sáng suốt, không bao giờ có phiền não, sân si, hận oán, tự tư tự lợi, độc tài ích kỷ.

Ta phải biết việc này nếu người chuyên nghe pháp, nhưng chưa sống được bằng trí, mà vẫn kiên cố giữ gìn chắc chắn đó là chúng Thinh Văn, mặc dù họ không phạm điều gì, dù còn khổ tâm vẫn kiên trì lo tu, cố dằn, cố chịu đựng họ còn khổ chưa sáng suốt chưa sống được bằng trí tuệ.

Nếu người giữ y pháp luôn sống theo pháp, dùng trí tuệ để làm ngọn đèn rọi khắp mọi nơi đều thấy rõ khắp cả ( nhờ đèn trí huệ quang minh soi đường ).

Trong kinh Phật nói : hào quang rọi khắp mười phương thế giới, từ địa ngục đến Niết Bàn, dùng trí Phật để thấy tất cả. Nếu là chúng gì thì phát xuất theo hành động do nghiệp, duyên chúng đó. Ta phải thật sống như vậy thì nơi ta đang ở sẽ là Cực Lạc Thế giới, đó là Niết Bàn. Còn nếu chỉ nghe bằng mắt, bằng tai, nghe biết bằng việc thế gian, thì nơi đó hiện là địa ngục.

Lời cuối cùng, rằng ai cũng nên sáng suốt, hãy sống bằng trí huệ sẵn có của chính mình, nhận biết các pháp bằng hào quang, đại quang minh vi diệu, đó là pháp giới tạng thân luôn sống với Đại Viên Cảnh Trí vì đã lìa được tam tâm ( tâm quá khứ, tâm hiện tại, tâm vị lai ), tứ tướng cũng không còn đó là ( tướng ngã, tướng nhân, tướng chúng sanh, tướng thọ giả ).

NAM MÔ BÁT NHÃ HỘI THƯỢNG PHẬT BỒ TÁT MA HA TÁT

    Qua bài giảng của Thầy, người viết xin chia sẻ những gì được biết cùng đọc giả. Với cái nhìn đối diện của thế gian, thì rõ ràng ai cũng có lục căn, nhưng Phật dạy là không. Đó là Phật muốn dạy cho chúng ta biết rằng tuy có đó, nhưng có này cũng do duyên biến hiện, tạm có vô thường, không thật, nó hoàn toàn không ở vị trí nhất định nào cả, luôn luôn thay đổi qua nhiều trạng thái theo hoàn cảnh vô hình là khổ, vui, buồn, giận, thương, ghét … hữu tình là thân mạng, nhà cửa, xe cộ, đất đai … sẽ theo thời gian mà tan hoại là những sự chấp trước, dính mắc. Thường cho là cái buồn của tôi, tôi vui, tôi giận, tôi thương, tôi khổ, cho những vọng huyễn không thật là tôi. Nó là không thật mà ta cứ nhận là mình, Phật dạy đó là chấp ngã ( ngã, nhân, chúng sanh, thọ giả ). Vì cho ngã là tôi nên mãi ôm chấp, sợ mất cái tôi nên cứ gìn giữ đó là nghiệp, là thói quen do thức biến hiện, sanh ra đủ thứ tâm niệm, mà lầm tưởng đó là tâm nên nhận tâm huyễn này trôi dần trong lục đạo khổ đau. Ta phải quán sát vào bên trong, xoay lại cái nghe thấy cho sáng suốt, để biết rằng tự tánh thanh tịnh của mỗi người không hề vướng bận một mải trần nào, không có cái nào là ta cả. Nói không là không buồn, không giận, không tham, không sân … đó là đã vắng lặng các pháp thế gian, nhưng sự sáng suốt của thanh tịnh nơi đó có từ, bi, hỷ, xả, bố thí lục độ, tứ nhiếp pháp Bát Chánh Đạo … là pháp bảo, nó đầy đủ sáng suốt. Nếu biết sử dụng, ta dùng pháp bảo này làm thân, gọi là pháp thân. Đây là thân của Thinh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát, pháp thân Phật, không còn xài phàm thân nữa. Người sống với pháp thân thì không còn tranh đua theo thế tục, luôn thương yêu, nhẫn nhịn, vui vẻ, xã bỏ, làm việc bố thí vì muôn loài. Đức hạnh bao la này là của Bồ Tát, đó là tự tại Bồ Tát Quán Âm nhĩ căn viên thông tầm thinh cứu khổ vì Bồ Tát đã thông suốt thấy rõ các nạn khổ của chúng sanh. Biết được thế gian là gì, dùng trí tuệ sống và hành động xuất thế gian.

Quán sát được pháp thế gian là huyễn, không thật do trí huệ sáng suốt chiếu soi là Diệu quan sát trí.

Dùng trí huệ biết không vướng mắc, an ổn, bằng lòng nơi các pháp dù thuận hay nghịch không sanh tâm đau khổ, mừng vui, thương ghét, sống với tâm bình thường là bình đẳng tánh trí.

Sáng suốt với trí huệ biết đầy đủ các pháp dù xấu tốt không khởi tâm phân biệt lúc nào cũng an ổn, hoan hỷ cứu độ, chúng sanh đó là Đại viên cảnh trí.

Ngũ uẩn giai không (sắc, thọ, tưởng, hành, thức) ta phải vượt qua mọi khổ ách, đó là tinh tấn mà người tu học Phật nên cố gắng thực hành.

NAM MÔ CÔNG ĐỨC LÂM BỒ TÁT

NAM MÔ BỔN SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT.

 

TU QUÁN

 

Con những tưởng đời là có thật

Nên mê lầm giành giựt đua tranh.

Sống trong ảo mộng giựt giành

Luân hồi nhiều kiếp cam đành lệ rơi

Sóng trần chìm nổi chơi vơi

Hụp trồi biển nghiệp tả tơi xác hồn.

Xuân qua Đông lại bao lần

Tử sanh, sanh tử chịu phần đắng cay

Suy tư than vắn thở dài

Làm sao thoát chốn đọa đày trần gian.

Muốn tu khó nỗi tìm đàng

Đâu đâu ôi cũng ngập tràn vô minh

Mãi cầu, mãi lạy, mãi xin

Nhưng sao chẳng thấy bóng hình ai cho.

Hữu duyên nay gặp chuyến đò

Từ bi Thầy dạy lần dò tầm phăng

Gặp rồi sám hối ăn năn

Quán Âm soi xét lục căn nơi mình

Nơi đây có sẵn diệu minh

Từ bi sáng suốt pháp linh nhiệm mầu

Học tu xét nghiệm cho sâu

Tu bằng tánh tục chỉ thêm não phiền.

Thấy rằng vọng huyễn là duyên

Hợp tan, tan hợp đảo điên sắc trần

Âm thanh sắc tướng xoay dần

Diệt sanh, sanh diệt căn trần trả vay

Thức thường biến chuyển đổi thay

Mê lầm nhận lấy tâm này là ta

Nghiệp trần tính bảy lo ba

Buồn, vui, thương, giận, ái hà càng sâu

Sự vui chẳng có bền lâu

Sự buồn cũng chẳng ở lâu với mình

Mấy ai xét lại sử kinh

Lời lành Phật dạy đẹp xinh tự lòng

Tâm thanh vi diệu sáng trong

Lòng không vọng tưởng chẳng mong lợi quyền

Tu thời buông bỏ vọng duyên

Lên thuyền Bát Nhã ngửa nghiêng mặc đời

Cuộc đời danh lợi đua bơi

Quay về tánh Phật dạo chơi Niết Bàn

Trong tánh ấy vô vàn pháp bảo

Sáng trong ngần Phật bảo chánh chơn

Tu thời còn có chi hơn

Quy y tánh Phật khải đờn Thích Ca

Nơi tánh ấy hàng sa pháp bảo

Sáng trong ngần rực rỡ tánh linh

Không cầu cũng chẳng van xin

Nơi đây đã sẵn diệu minh thuở nào

Quy y Phật, quay vào tánh Phật

Quy y Tăng, học hạnh như Tăng

Pháp tu Phật dạy in rằng

Tam quy học Phật cho rành chớ sai

Ngộ rồi giáo pháp Như Lai

Biết đời huyễn giả chẳng sai nơi lòng

Hiểu rồi vạn pháp vốn không

Nhờ Thầy dẫn độ đục trong tỏ tường

Nguyện tu cho khỏi lầm đường

Từ đây nguyện thẳng một đường mà đi

Cuộc đời đâu có bền gì

Gặp rồi duyên thiện chờ gì bỏ qua

Phục hồi dòng giống Thích Ca

Di Đà Tự Tánh mỏi mòn chờ ta

Hãy nên xem xét kỹ ra

Tu thời phải thấy tự tâm là gì

Đảo điên vọng tưởng chi chi

Dùng gươm trí huệ đoạn ly não phiền

Thì ta gặp Phật tại tiền

Thương người, mến vật dứt liền trái oan

Từ bi rưới khắp trần gian

Không già, không chết, không sanh luân hồi

Ma ha Bát Nhã ngộ rồi

Thần thông Phật Tổ phục hồi bổn lai

Nương theo giáo pháp Đức Ngài

Niết Bàn Cực Lạc thấy rằng tại tâm

Gìn lòng thường nhớ Quán Âm

Khêu đèn trí huệ đục trong tỏ tường

Hãy nghe cho rõ mùi hương

Hương lòng giác ngộ chẳng vương nghiệp đời

Tâm hương thơm ngát chiều mơi

Chơn không diệu hữu khắp nơi an lành

Cúi đầu ơn Phật chỉ rành

Lạy thầy thị hiện dạy rành lý sâu

Ngày nay thấy được đạo mầu

Thành tâm thệ nguyện đê đầu hành y

Lời lành con đã khắc ghi

Từ đây mãi mãi liễu tri Bồ đề

Hoa khai kiến Phật là quê

Không còn sanh tử dứt mê thoát trần./.

NAM MÔ BỔN SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT.

 

CƯ SĨ PHẬT TỬ NHƯ THÁNH

Thành Kính Cúng Dường

Ngày 29 tháng 10 năm 2010

 Thực hiện: Ngọc Liên

Các bài đã đăng

-  Kinh Vô Lượng Thọ

- Minh Tánh

- Kinh Địa Tạng Thâm Mật Nghĩa

-Công Đức Niệm Phật-Niệm Phật Thấy Phật

 - Thấy Lại Nguồn tâm

-  Sống bình an để thiết lập bình an

- Niềm tin của người Phật tử Việt Nam

- Mối tương quan với thế giới siêu hình

- Lòng tin chất liệu trưởng dưỡng tâm Bồ đề

- Ái ngữ lắng nghe phép lạ đích thực