I. THÂN THẾ:
Ḥa Thượng thế danh Phan Văn Đa, tự
Thanh Tùng, pháp danh thượng Đồng hạ Huy,
hiệu Trí Thắng (thuộc đời 43 phái Lâm Tế
ḍng kệ của Tổ Minh Hải - Pháp Bảo). Sinh
năm 1919 tại làng Lănh Đông, huyện Điện
Bàng, tỉnh Quảng Nam . Thân phụ là ông Phan
Thanh Quyến, thân mẫu là bà Huỳnh Thị Trợ.
Gia đ́nh có tất cả 5 người con, hai trai ba
gái, Ḥa thượng là người con thứ tư trong
gia đ́nh. Ngài mồ côi cha từ thuở nhỏ. Năm
lên 8 tuổi, Ngài ở với nội và học Hán văn,
lớn lên Ngài theo mẹ vào Nam sinh sống.
II. THỜI GIAN XUẤT GIA HỌC ĐẠO:
Ḥa thượng cùng mẹ xa quê hương sống
lưu lạc miền Nam và dừng chân trên mảnh đất Phan
Thiết (B́nh Thuận) bằng nghề thợ may. Sinh
trưởng trong một gia đ́nh Nho phong và một
ḷng kính tin Tam Bảo, cơ duyên Phật pháp đă
đến, năm 1938 Ḥa thượng vừa tṛn 19 tuổi,
được sự đồng ư của mẹ cho xuất gia quy y với
Thiền sư HƯNG TỪ, pháp danh Thị Lạc, hiệu
Hạnh Thiện tại chùa Long Đoàn, núi Trà Cú
(B́nh Thuận).
Năm 1942, được sự cho phép của Bổn sư,
Ḥa thượng thọ giới Sa di tại chùa Hưng
Khánh (B́nh Định), sau đó theo Ḥa thượng
Huyền Ư, chùa Liên Tôn (B́nh Định) học luật
được 1 năm.
Năm 1943, Ḥa thượng đă được trúng
tuyển vào học tại Phật Học Đường Lưỡng Xuyên
(Trà Vinh).
Năm 1945, phong trào Cách mạng tháng 8
nổi lên, theo tiếng gọi của Tổ quốc, học
Tăng phải ly tán, nhà trường phải tạm nghỉ,
lúc bấy giờ Ḥa thượng theo hoạt động Việt
Minh, tham gia kháng chiến chống Pháp. Sau
khi đ́nh chiến, năm 1955, Ḥa thượng trở lại
xuất gia và tu học tại chùa Phú Thạnh (Phú
Nhuận, Sài G̣n) cầu pháp nhân duyên với Ḥa
thượng thượng THIỆN hạ H̉A và nhập học tại
Phật Học Đường Nam Việt (chùa Ấn Quang, Chợ
Lớn, Sài G̣n).
Năm 1956, được sự đồng ư của Ḥa
thượng cầu pháp và Ban Giám đốc nhà trường,
Ḥa thượng được thọ tam đàn Cụ Túc tại chùa
Pháp Hội (Chợ Lớn, Sài G̣n) do Ḥa thượng
thượng HÀNH hạ TRỤ Làm đàn đầu.
Từ năm 1960-1963, Ḥa thượng được Ḥa
thượng THIỆN H̉A đưa về trụ tŕ chùa Đại
Ṭng Lâm thuộc xă Phú Mỹ, quận Long Lễ, tỉnh
Phước Tuy (nay là Thị trấn Phú Mỹ, huyện Tân
Thành, Bà Rịa Vũng Tàu),
Năm 1964, Ḥa thượng xin theo học lớp
chuyên khoa ở Phật Học Viện Huệ Nghiêm, Ngài
được giao phó giữ chức vụ Tri sự cho Bản
viện.
III. THỜI KỲ HÓA ĐẠO:
Năm 1960-1963, Đại Ṭng Lâm Phật Giáo
đang kiến thiết xây dựng và thiếu người
trông coi, Ḥa thượng là người lớn tuổi nhất
tại Phật Học Đường Nam Việt, sau khi măn
khóa được Ḥa thượng THIỆN H̉A điều về trụ
tŕ chùa Đại Ṭng Lâm, chăm lo công việc
khai khẩn và kiến thiết. Nhưng nhận thấy sự
học của ḿnh c̣n yếu chưa đủ khả năng hoằng
dương chánh Pháp, Ḥa thượng xin phép Ḥa
thượng THIỆN H̉A nghỉ chức trụ tŕ và theo
học lớp chuyên khoa Phật Học tại Phật Học
Viện Huệ Nghiêm và được giao chức vụ Tri sự
chăm lo đời sống kinh tế cho viện.
Năm 1964-1970, được Giáo hội điều về
làm Ban Quản trang An Dưỡng Địa, Phú Lâm,
Sài G̣n. Đồng thời là thành viên sáng lập
hăng nước tương Vị Trai Lá Bồ Đề tại chùa
Giác Sanh, Phú Thọ, Chợ Lớn.
Năm 1970, khai sơn Tu viện Vạn Hạnh
và khai khẩn trên 300 hécta đất tại xă Phú
Mỹ để cấp cho Tăng Ni và Phật tử có nơi tu
hành và sinh sống.
Năm 1990, sáng lập chùa Vạn Thiện,
Vạn Phước, Vạn An và trùng tu lần thứ nhất
Tu viện Vạn Hạnh. Ngoài ra, Ḥa thượng c̣n
khai khẩn 20 hécta diện tích đất trên sườn
núi Thị Văi để trồng cây ăn trái và gây
rừng, đồng thời c̣n lập ra nhiều am thất để
cho chư Tăng có nơi tu học.
Năm 1992, Ḥa thượng Bổn sư (Thượng
Hưng hạ Từ) viên tịch, giao Tổ Đ́nh Pháp Hội
cho Ḥa thượng nhưng Ḥa thượng giao lại cho
pháp đệ là Thượng tọa Thích Ấn Chánh trông
coi và xây dựng, hướng dẫn chư Tăng, tín đồ
tu học.
Năm 2000, trùng tu lần thứ 2 Tu Viện
Vạn Hạnh.
a. Về hoạt động Giáo hội và Xă hội:
Với tinh thần yêu nước và luôn luôn
phụng sự đạo pháp trong tinh thần vô ngă vị
tha, hướng dẫn Tăng Ni Phật Tử tu học. Ngoài
vấn đề cấp đất, xây dựng tự viện cho Tăng Ni
tu học, trong giai đoạn này, Ḥa thượng đóng
vai tṛ quan trọng và giữ nhiều chức vụ tùy
theo hoàn cảnh của xă hội để lèo lái con
thuyền Phật Pháp cho tỉnh nhà.
Năm 1972, được sự tín nhiệm của toàn
thể Tăng Ni và Phật tử, Ḥa thượng giữ chức
vụ Phó Ban Đại diện GHPHVNTN tỉnh Phước Tuy,
kiêm Chánh Đại diện Phật giáo quận Long Lễ
và Chánh Đại diện khu tự trị Phật giáo làng
Vạn Hạnh.
Năm 1977, Ḥa thượng làm Chánh Đại
diện Phật giáo huyện Châu Thành, tỉnh Đồng
Nai. Đồng thời tham gia công tác Mặt trận Tổ
quốc và Hội đồng Nhân dân huyện Châu Thành.
Năm 1981, Ḥa thượng là Ủy viên Ban
Trị sự Phật giáo tỉnh Đồng Nai.
Năm 1986, Ḥa thượng làm Phó Ban Trị
sự Phật giáo tỉnh Đồng Nai kiêm Chánh Đại
diện Phật giáo huyện Châu Thành.
Năm 1989, Ḥa thượng làm Trưởng Ban
vận động mở lớp giáo lư và thành lập trường
Cơ Bản Phật học Đại Ṭng Lâm.
Năm 1990, Ngài là Phó ban Giám đốc
Đại Ṭng Lâm, đặc trách giám luật.
Năm 1992 cho đến nay, Ngài là Uỷ
viên Hội Đồng Trị sự Trung ương GHPGVN,
Trưởng Ban Trị sự Phật Giáo tỉnh Bà Rịa -
Vũng Tàu kiêm Trưởng Ban giáo dục Tăng Ni
tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu qua 4 nhiệm kỳ.
Tại Đại hội Phật giáo khoá IV
(1997), Ngài được tấn phong Ḥa thượng và
được suy cử vào Thành viên HĐCMTW GHPGVN.
Cũng trong năm này, Ngài được bầu làm Trưởng
Ban Quản trị Đại Ṭng Lâm.
Năm 2002, Ngài được bầu làm Ủy viên
HĐND tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu Khóa III năm
2002-2007..
Năm 2009, v́ tuổi cao sức yếu,
nhưng được sự tín nhiệm của Tăng Ni, Ngài
vẫn giữ chức Trưởng Ban Trị sự Phật giáo
tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu khoá IV (2007-2012).
b. Về tổ chức Giới đàn:
Bằng giới đức trang nghiêm thanh
tịnh, mô phạm chốn Ṭng Lâm, biểu tượng nơi
quy hướng cho Tăng Ni và Phật tử, Ḥa thượng
đă đảm nhận:
-
Đệ Nhị Tôn Chứng Tăng già, Giới đàn chùa
Long Hoa, Long Đất, Đồng Nai vào năm 1976.
-
Giáo Thọ A Xà Lê, Giới đàn chùa Long Thiền,
Biên Ḥa, Đồng Nai do Ban Trị sự Phật giáo
tỉnh Đồng Nai tổ chức năm 1984.
-
Trưởng Ban Kiến Đàn Đại Giới đàn Thiện Ḥa I
do Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu
tổ chức năm 1993 tại Trường Cơ bản Phật học
Đại Ṭng Lâm, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, Giới đàn
đă quy tụ trên 2000 giới tử.
-
Trưởng Ban tổ chức Đại Giới đàn Thiện Ḥa II
do Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu
tổ chức vào năm 1996 tại Trường Cơ bản Phật
học Đại Ṭng Lâm, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu.
-
Trưởng Ban tổ chức Đại Giới đàn Thiện Ḥa
III do Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bà Rịa Vũng
Tàu tổ chức vào năm 2000 tại Trường Trung
cấp Phật học Đại Ṭng Lâm, tỉnh Bà Rịa Vũng
Tàu.
-
Trưởng Ban tổ chức Đại Giới đàn Thiện Ḥa IV
do Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu
tổ chức vào năm 2003 tại Trường Trung cấp
Phật học Đại Ṭng Lâm, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu.
-
Ḥa Thượng Đàn đầu Đại Giới đàn Thiện Ḥa V
do Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu
tổ chức năm 2006 tại Trường Trung cấp Phật
học Đại Ṭng Lâm, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu.
-
Ḥa Thượng Đàn đầu Đại Giới đàn Thiện Ḥa VI
do Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bà Rịa Vũng
Tàu tổ chức năm 2009 tại Trường Trung cấp
Phật học Đại Ṭng Lâm, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu.
c. Về Phiên dịch:
Ngoài công tác Phật sự đa đoan và
hướng dẫn Tăng Ni, Phật tử tu học, Ḥa
thượng c̣n dành nhiều thời gian phiên dịch
về Luật Tạng để lại cho hậu thế, các bộ sách
Ngài đă phiên dịch là:
|
1. Tứ Phần
Luật Tạng 60 quyển
2. Luật
Học 01 quyển
3. Tỳ Kheo
Ni Sao 03 quyển
4. Luật
Học Cương Yếu 01 quyển
5. Tỳ Kheo
Giới Bổn Sớ Nghiă 01 quyển
6. Phạm
Vơng Lược Sớ 10 quyển |
7. Tỳ Kheo
Tăng Sao. 03 quyển
8. Luật Tứ
Phần như thích
9. Yết Ma
Đại Cương 01 quyển
10. Phật
Học Diễn Giảng
11. Tỳ
Kheo Giới Bổn Lược Giải 01 tập
12. Tỳ
Kheo Ni Giới Bổn Lược Giải ..01
tập |
Ngài là vị Giám Luật nghiêm minh mẫu mực,
giới đức và công hạnh của Ngài là tấm gương
sáng ngời xứng đáng cho đàn hậu tấn kính
ngưỡng noi theo.
IV. THỜI KỲ LÂM
BỆNH:
Với 90 năm trên cuộc đời hạnh
nguyện vị tha vô ngă, cống hiến cho đạo pháp
và xă hội, Ngài là bậc đại thọ của Tăng Già,
nào ngờ vô thường một thoáng, kiếp sống tạm
bợ mong manh như sương như khói, phút chốc
bổng giật ḿnh, nhục thân của Ḥa thượng đă
ṃn mỏi tự bao giờ, Ḥa thượng lâm bệnh tuổi
già sức yếu. Mặc dù môn đồ Pháp quyến và chư
Tôn Đức lănh đạo Ban Trị sự Phật giáo tỉnh
Bà Rịa Vũng Tàu, Tăng Ni các nơi nhứt tâm
cầu nguyện, với sự tận tâm chữa trị của bác
sĩ cầu mong Ngài sớm b́nh phục, nhưng vô
thường vẫn là định luật ngh́n xưa.
Vào những ngày cuối cùng, Đại Giới
đàn Thiện Ḥa VI được khai mạc, trên giường
bệnh Ḥa thượng luôn luôn nhắc nhở và sách
tấn theo dơi từng ngày cho đến khi Đại Giới
đàn bế mạc và thành công.
Thế
nhưng:
“Thân tứ đại phải về nơi tứ đại,
Cơi hồng trần ai cũng phải ra đi.”
V́ tuổi cao sức yếu, Ḥa thượng đă
thâu thần viên tịch vào lúc 18giờ45 phút,
ngày 03/01/2010 (nhằm ngày 19/11/Kỷ Sửu) tại
Tu viện Vạn Hạnh, thị trấn Phú Mỹ, huyện Tân
Thành, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu.
Trụ thế: 90 năm - Hạ lạp : 55 năm.

Thay mặt TW GHPGVN, Ḥa thượng Thích Thiện
Nhơn – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư kư HĐTS
GHPGVN đọc điếu văn tưởng niệm:
Trước khi cử hành lễ cung tống kim quan Ḥa
thượng nhập Bảo tháp, nơi an nghỉ ngàn thu
của trần thế, chúng tôi xin được thay mặt
Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự Giáo
hội Phật giáo Việt Nam và Tăng Ni, Phật tử
có đôi lời tưởng niệm.
Kính bạch Giác Linh Ḥa thượng,
Lời tưởng niệm chứa đầy t́nh đạo vị, đă nói
cả cuộc đời xuất thế tu học và hoằng pháp
của Ḥa Thượng, ḷng vị tha quên ḿnh v́ đạo
pháp v́ chúng sanh.
“Giới đức trang
nghiêm từ độ ấy
Họ Thích ngàn
đời măi lưu danh ”.
Với ư nghĩa là đống lương Phật pháp, bằng
tinh thần phụng sự Đạo pháp, tiếp dẫn hậu
lai, báo Phật ân đức, hơn nữa thế kỷ hoằng
dương Chánh pháp, làm bậc thạch trụ Thiền
gia, Ḥa thượng đă kiến tạo
nhiều đạo tràng, có chỗ để Tăng Ni tu học,
và sau này trở thành người kế thừa mạng mạch
của Phật pháp.
Trong
ư nghĩa trang nghiêm ngôi Tam bảo, là trang
nghiêm Tịnh độ tại nhân gian, Ḥa thượng đă
cùng Tăng Ni, Phật tử quyết chí trùng tu
ngôi phạm vũ Phật giáo Đại Ṭng Lâm, Tu viện
Vạn Hạnh, chùa Vạn Thiện, Vạn Phước, Vạn An,
Tổ đ́nh Pháp Hội trang nghiêm tú lệ, xứng
đáng là cơ sở của Giáo hội tại địa phương.
Nhưng luật vô thường ngàn đời đă đến, bậc
thạch trụ thiền gia đă xả báo thân thu thần
về cơi Phật.về cơi vĩnh hằng.
Ôi! Trăng lạnh phương bào, mây mờ viên
đănh, Tăng Ni c̣n đó Thiện tín c̣n đây, Môn
đồ sum vầy, thế mà giờ đây Ḥa thượng đă tự
tại ra đi.
Quả thật:
“Ta Bà quả măn
về cơi Phật
Niết Bàn tự tại
giữ nguyện xưa
Huyễn thân nay
đă đâu c̣n nữa
Tứ chúng, môn
đồ măi nhớ thương”
Hạnh nguyện của Ḥa thượng là tuyệt diệu,
như cánh nhạn giữa trời không, như bóng
trăng in đáy nước. Song sự ra đi vĩnh viễn
của Ḥa thượng chúng tôi không làm sao tránh
khỏi sự bùi ngùi, luyến tiếc.
“Ngoảnh nh́n
cuộc thế như giấc mộng
Sanh tử Niết
bàn vẫn không hai
Người đi kẻ ở
bao niềm nhớ
Đạo nghiệp muôn
đời măi khắc ghi”.
Hôm nay, đôi
lời tưởng niệm, kính nguyện Giác linh
Ḥa thượng không quên nguyện lực, trở
lại Ta Bà để tiếp tục thực hành Bồ tát
đạo, phát triển đạo vàng, quang vinh họ
Thích ngàn đời..
Đồng thời, để tưởng
nhớ công đức và gương đạo hạnh của Ḥa
thượng, chúng tôi thay mặt Hội đồng Chứng
minh, Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo
Việt Nam, Ban Trị sự Phật giáo Tỉnh Bà Rịa
Vũng Tàu là những pháp lữ đồng sự, đồng hành
trong Chánh pháp, xin đốt nén tâm hương cúng
dường Giác linh Ḥa thượng để gọi là thể
hiện mối tâm giao, t́nh Pháp lữ đời đời
trong Chánh pháp, và xin nguyện cùng kề vai
sát cánh bên nhau, đoàn kết một ḷng cùng
chung lo Phật sự, tiếp tục xây dựng và phát
triển ngôi nhà Giáo hội Phật giáo Việt Nam,
Tỉnh hội Phật giáo Bà Rịa Vũng Tàu ngày thêm
xương minh, ổn định trong ḷng dân tộc.
Cuối cùng trong ư nghĩa Niết bàn vô tung bất
diệt, nơi Bảo tháp Vạn Hạnh trang nghiêm in
dấu ngàn thu, Pháp thân lồng lộng khắp mười
phương, xin Giác Linh Ḥa thượng thùy từ
chứng giám.
Xin bái biệt Ḥa
thượng !

Kế đến là điếu văn tưởng niệm của ban Trị sự
và toàn thể Tăng Ni trong tỉnh. Ḥa thượng
Thích Quảng Hiển – Phó Ban Trị sự tỉnh
Bà Rịa Vũng Tàu, trước khi cung tống kim
quan Ḥa thượng Thích Đồng Huy nhập bảo
tháp, trên 3000 Tăng Ni tỉnh BRVT chua
xót, bùi ngùi xúc động tiển đưa Hoà Thượng
về cơi Phật, từ đây BRVT đă mất đi bậc lương
đóng, bậc thạch trụ chốn Ṭng lâm. Ḥa
Thượng ra đi là
một mất mát cho GHPG
tỉnh nhà, cũng như môn đồ pháp quyến,
nhưng công hạnh lợi tha của Ḥa
thượng vẫn c̣n lưu lại trong
ḷng chúng con măi măi...
Đại Đức Thích Minh Thiện (Phó ban Đại diện
huyện Tân Thành), đại diện cho môn đồ pháp
quyến quỳ trước linh đài đọc lời tưởng niệm
ân sư, một vị thầy khả kính đă hy sinh quản
đời c̣n lại cho đệ tử chúng con, những kỷ
niệm, những ân t́nh nghĩa sư môn đă c̣n ghi
lại trong cuộc đời tu thân hành đạo của
chúng đệ tử theo gót chân của thầy…Môn đồ,
đệ tử dâng lời tâm niệm vĩnh biệt sau cùng
đối với bậc ân sư khả kính, những công hạnh
viên măn từ giả cơi Ta Bà trở về cơi Niết
Bàn vĩnh hằng.



Trước khi cung tống Kim quan đi nhiễu từ tu
viện Vạn Hạnh đến Vạn Phật Quang Đại Ṭng
Lâm tự (Trường Cao Trung Phật học), rồi trở
về Tu viện Vạn Hạnh làm lễ nhập Bảo tháp,
sau cùng là lời cảm tạ của ban Tổ chức,
Thượng Tọa Trưởng ban Hoằng pháp Thích Giác
Hạnh tuyên đọc lời cảm tạ./.