|
 Chết
tuy xa mà gần. Xa, v́ chúng ta nghĩ rằng nó chỉ đến sau nầy mà
thôi; gần v́ nó có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Chết là điều cầm chắc, nhưng lúc nào là điều không ai có thể
tiên liệu trước được.
Khi giờ ra đi đă đến rồi th́ không một lời lẽ nào có thể
thuyết phục bắt nó phải chờ được, không một quyền lực nào đẩy
lùi được nó, không có tiền của nào mua chuộc được, cũng như
không có một sắc đẹp nào có thể quến nó được hết.
Như ḍng thác chảy ra biển cả,
Như vầng nhật nguyệt khuất dần sau rặng núi hướng Tây,
Ngày cũng như dêm, thời gian và khoảnh khắc đều trốn đi,
Kiếp phù sinh dần dần trôi qua không tiếc nuối.
Comme le torrent qui court vers la mer,
Comme le soleil et la lune qui glissent vers les monts du
couchant,
Comme les jours et les nuits, les heures, les instants
qui s’enfuient,
La vie humaine s’écoule inexorablement.
(Padmasambhava, Đại sư Tây Tạng, người đă đem Phật giáo vào
Tây Tạng vảo thế kỷ thứ 8-9. M.Ricard dịch).
Đối với người biết trích lấy tinh khí của cuộc sống th́ chết
không có nghĩa là sự suy tàn cuối cùng, nhưng là sự kết thúc
trong thanh tịnh của một đời sống trọn vẹn: một cái chết êm đềm
là kết quả của một cuộc sống tốt đẹp.
Văn hào Victor Hugo đă từng nói: “Sống hạnh phúc th́ chết
vinh quang” ( C’est le bonheur de vivre qui fait la gloire de
mourir).
Hăy nhớ đến cái chết để trân quư mỗi giây phút trong cuộc
sống hiện tại
Làm sao đương đầu với cái chết mà không quay lưng lại với
cuộc sống?
Làm sao nghĩ tới cái chết mà không thất vọng, không sợ hăi
cũng nhưkhông cắt đứt hết tất cả mọi lạc thú và sung sướng trong
đời?
Etty Hillesum có nói: “Loại bỏ cái chết ra khỏi cuộc đời,
chúng ta không thể sống trọn vẹn được, c̣n chấp nhận cái chết
trong ḷng cuộc sống, sẽ mở rộng vàphong phú hóa cuộc đời của
chúng ta hơn.”
Bởi vậy, cách chúng ta tư duy đến cái chết của bản thân sẽ
ảnh hưởng không ít đến phẩm chất của cuộc sống. Có người th́ hốt
hoảng,nhưng có người th́ không màngquan tâm đến nó, và người
khác th́ ngắm nh́n cái chết như một thực thể không thể tránh
khỏi. Thái dộ nầy giúp chúng ta trân quưvàtận hưởng giá trị mỗi
giây phút đang trôi qua trong cuộc sống.
Cái chết nhắc nhỡ chúng ta phải quan tâm và tránh phung phí
thời gian trong nhũng cuộc vui chơi vôích.
Mọi người đều b́nh đẳng trước cái chết, nhưng chúng ta khác
nhau về thái độ và cách chuẩn bịgiây phút lâm chung của chính
ḿnh.
Esther "Etty" Hillesum (15 January 1914 in
Middelburg,
Netherlands – 30 November 1943 in
Auschwitz,
Poland)
was a young Jewish woman whose letters and diaries, kept between
1941 and 1943 describe life in
Amsterdam
during the
German occupation. They were published
posthumously in 1981, before being translated into English in
1983
Tốt hơn hết là chúng ta nên biết cách lợi dụng nỗi lo sợ
trước cái chết hơn làcó thái độ thờ ơ với nó.
Chúng takhông sống trong nỗi thù hằn với cái chết, nhưng
vẫnphải ư thức về sự mong manh của kiếp nhân sinh. Chúng ta
không nên thờ ơ nhưng phải biết trân quư thời gian c̣n lại trong
phù sinh.
Cái chết thường đến bất ngờ mà không cần báo trước: đang có
một sức khoẻ tốt, đang thưởng thức một bữa tiệc vui cùng bạn bè
trong khung cảnh tuyệt vời, biết đâu đócó thể đó là lúc chúng ta
đang sống những giây phút cuối cùng đờiḿnh.
Chúng ta đành bỏ lại cho người thân, cuộc hàn huyêngián đoạn,
dĩa thức ăn lở vỡ và những dự án chưa hoàn tất.
Không có ǵ để tiếc nuối hết?
Nếu biết lợi dụng tối đa tiềm năng phi thường mà sự sống đă
mang đến cho ḿnh, th́ tại sao ḿnh phải dày ṿ tiếc nuối làm
chi trước cái chết.
Dù cho thời tiết cóưu đăi hay không đi nữa th́ người nông dân
nào đă cày, đă gieo mạ, đă chăm sóc và chu toàn vụ mùa rồi th́
họ không có lư do ǵ phải tiếc nuối cả.
Chúng ta chỉ có thể tiếc nuối khi chúng ta chểnh mảng và
thiếu sự quan tâm mà thôi.
Người nào biết lợi dụng mỗi khoảnh khắc trong cuộc sống để tự
rèn luyện thành một người hoàn thiện hầu đóng góp vào hạnh phúc
của tha nhân th́ người đó có quyền được chết với tâmthanh tịnh.
Không c̣n ǵ cả
Cái chết cũng không khác hơn ǵ một ngọn lữa đă tắt liệm, một
giọt nước tan thấm vào ḷng đất khô cằn.
Nếu cuộc phiêu lưu không dừng nơi đây th́ chết chỉ là một
trạm trong hành tŕnh mà thôi.
Như Phật giáo đă nói tâm thức của chúng ta đă từng sống và sẽ
c̣n sống măi trong vô số kiếp nữa.
Vậy khi gần đến phút lâm chung, sẽ không thích hợp nếu chúng
ta âu lo là ḿnh sẽ bị đau đớn hay không nhưng cần phải tự vấn
là ḿnh đă sẵn sàng chưa trước ngă rẽ quyết định nầy.
Trong tất cả mọi trường hợp, vào những tháng cuối cùng của
cuộc đời chúng ta cần phải giữ cho tâm trạng được thanh tịnh hơn
là rơi vào trong một trạng thái lo âu.
Tại sao chúng ta phải dày ṿ với ư tưởng làphải bỏ lại người
thân, bỏ lại tài sản để rồi sống trong sự chán ghét thân xác
ḿnh?
Như Đại Sư Sogyal Rinpoché đă giải thích: “Chết tượng trưng
cho sự hủy hoại tối thượng và không tránh khỏi của những ǵ
chúng ta gắn bó nhất: đó là chính chúng ta.Bởi vậy những lời dạy
về vô ngă (sans-égo) và bản chất của trí tuệ có thể giúp
ích cho chúng ta.” (Đai Sư là tác giả của Tác phẩm nổi tiếng
Tạng Thư Sống Chết).
Khi đến giờ phút sắp ra đi,chúng ta cần phải giữ cho tâm
được thanh tịnh, vị tha và buông xả. Như thế chúng ta tránh được
sự dày ṿ tinh thần và thể xác./.
“La mort représente l’ultime et inévitable destruction de
ce à quoi nous sommes le plus attaché:nous même.On voit donc à
quel point les enseignements sur le sans égo et la nature de
l’esprit peuvent aider. Il convient donc, à l’approche de la
mort, d’adopter une attitude sereine, altruiste, sans
attachement. On évite ainsi de faire de la mort une torture
mentale autant qu’une épreuve physique”.
Montreal, April 20, 2011
Tác giả Matthieu Ricard
(Plaidoyer
pour le Bonheur)
Nguyễn Thượng Chánh chuyển
ngữ
Theo thuvienhoasen
|