Trong cuộc sống hằng ngày thường xảy ra sự xung đột trong các
mối quan hệ như: giữa Thầy với Phật tử, t́nh thầy tṛ, chồng vợ,
anh em, bạn bè... vậy làm sao chúng ta để t́m ra một cuộc sống
tốt đẹp, b́nh an và hạnh phúc?
Trong cuộc sống hằng ngày thường xảy ra sự xung đột trong các
mối quan hệ như: giữa Thầy với Phật tử, t́nh thầy tṛ, chồng vợ,
anh em, bạn bè... vậy làm sao chúng ta để t́m ra một cuộc sống
tốt đẹp, b́nh an và hạnh phúc? Để đạt được điều đó đ̣i hỏi mỗi
người chúng ta phải tu tâm, phải xả bỏ tất cả cái bản ngă của
chính ḿnh và phải biết lắng nghe ư kiến mọi người xung quanh.
Tâm Từ đối trị diệt cơn sân
Hóa giải oan khiên việc rất cần
Khi đă có lỗi nên sửa đổi
Đừng nên cố chấp, việc ḿnh làm
Khi người có lỗi, biết ăn năn
Những việc không hay, đă lỗi lầm
Cuộc sống không ai, chẳng có lỗi
Sẵn sàng tha thứ, việc nên làm (Trí Giải)
Việc ǵ người khác nói đúng ḿnh phải biết lắng nghe, việc ǵ
không đúng chúng ta nghe xem rồi sau đó rút ra kinh nghiệm cho
bản thân. Trong Đạo Phật gọi là kiến ḥa đồng giải,
chia sẻ sự hiểu biết cho nhau, để cùng nhau tu hành t́m đường
giải thoát.
Kiến ḥa đồng giải: đến mọi người
Khám phá điều hay, chia sẻ vui
Để cho tŕnh độ, không chênh lệch
Tinh thần b́nh đẳng, sống vui đời (Trí Giải)
Nếu chúng ta nổi sân hận ôm giữ vào tâm tự ḿnh làm khổ ḿnh,
tha thứ cho đối phương đó việc làm rất cần để hàn gắn t́nh
thương yêu, và giải thoát những bực tức trong ḷng của ḿnh,
chúng ta thử nghĩ xem khi bực tức nổi giận dẫn đến mất ăn mất
ngủ có phải chúng ta tự làm khổ cho chính ḿnh không? muốn thực
hiện hành động tha thứ th́ chúng ta, không nên truy t́m vấn đề
đúng sai. Bởi v́ giữa cái đúng và cái sai tùy theo quan điểm
chủ quan của mỗi người: ḿnh đứng trên phương diện này cho là
đúng, đứng trên quan điểm khác lại cho là sai. Vậy giữa cái đúng
và cái sai đều giả tạm. Ai ai cũng cố chấp cho quan điểm của
ḿnh là đúng do đó tạo ra sự xung đột lẫn nhau, làm mất đi sự
bất ḥa trong các mối quan hệ lẫn nhau, tạo ra sự sức mẻ t́nh
cảm. Chúng ta là hàng phàm phu, là hành giả đang tu tập. Đừng
bao giờ đi t́m cái hoàn mỹ để sống! Chúng ta cần nên t́m cái
tương đối để sống, biết chia sẻ thông cảm và sẵn sàng tha thứ
cho nhau.
Nhẫn nhục thể hiện Tâm Từ
Nhẫn Người một chút chữ Tu hiển bày
Nhẫn nhịn mới thấy điều hay
Nhẫn bạn ta có những ngày cảm thông (Trí Giải)
Trong cuộc sống, nếu chúng ta không có lỗi lầm th́ chúng ta đă
là bậc Thánh nhân.
Vậy cho nên, khi chúng
ta có lỗi biết nhận lỗi, ăn năn sám hối và không bao giờ tái
phạm - đó là điều đáng quư. “Trên đời có hai hạng người đáng
tôn kính là một người chưa bao giờ phạm phải lỗi lầm và một
người phạm lỗi biết ăn năn hối cải.”
Hằng ngày ươm giống Bồ đề tâm
Học giả chân tu, thấy lỗi lầm
Kiếm tuệ vun gươm, trừ ác nghiệp
Trượng phu thành tựa được “chân tâm”
(Trí Giải)
Hằng ngày chúng ta thường tiếp xúc rất nhiều trong các mối quan
hệ cha mẹ, vợ chồng, con cái, thầy tṛ, bạn bè,…làm sao khỏi
tránh khỏi sự xung đột lẫn nhau. Điều tốt nhất là chúng ta nên
giữ ḥa hợp đừng bao giờ xảy ra sự xung đột. Nhưng khi lỡ xảy ra
xung đột rồi, th́ bản thân chúng ta phải biết quán chiếu sự việc
đó, t́m nguyên nhân do đâu mà tạo nên sự bất ḥa, cái đă chia rẽ
mối quan hệ, cái đă làm mất đi cuộc sống hạnh phúc của chúng ta,
và rồi từ đó ta t́m cách hóa giải vấn đề, nếu không không giải
quyết được th́ dễ gây nên sự thù hận. Phật có dạy: “Oán thù
chúng ta nên giải không nên kết!”
Vô thường lá rụng, ở bên sân
Nhặt lá vàng rơi, sạch cơi trần
Phiền năo trong tâm, nhặt dứt bỏ
Tâm hồn thanh tịnh, khỏi trầm luân ( Trí Giải)
Thông thường, sự xung đột thường xảy ra trong mối quan hệ vợ
chồng và bạn bè và nguyên nhân là do đâu? Do chúng ta mọi người
ai cũng cố chấp để bảo vệ cái bản ngă tự cao tự đại của ḿnh, ai
cũng cho rằng ḿnh luôn đúng và không chịu lắng nghe. Nếu hai vợ
chồng luôn bảo vệ cái đúng riêng cho bản thân ḿnh th́ chắc chắn
sẽ tạo ra sự xung đột trong gia đ́nh và mất đi sự hạnh phúc.
Bởi vậy, khi đă kết hôn thành vợ chồng, tức có duyên nợ với
nhau, v́ thế phải biết yêu thương, thông cảm cho nhau, luôn xem
đối tượng của ḿnh với ánh mắt hoàn mỹ như lúc đầu gặp gỡ. Khi
có mâu thuẫn xung đột xảy ra giữa vợ chồng, đừng bao giờ đổ lỗi
cho ai mà tự bản thân người vợ hoặc chồng suy xét lại. Ai có lỗi
tự kiểm điểm và sửa đổi, không nhất thiết phải nói lời xin lỗi
trước mặt chồng hay chồng xin lỗi trước mặt vợ, bởi v́ ai cũng
có tự ái của bản thân! Nếu chồng sai t́m cơ hội làm ḥa lại với
vợ con, hoặc vợ cảm thấy ḿnh có lỗi t́m cách làm ḥa lại với
chồng và đối phương cần nên xả bỏ tất cả chuyện không vui, và
sẵn sàng tha thứ cho đối tượng của ḿnh th́ chắc chắn sẽ tạo nên
một gia đ́nh hạnh phúc. Mỗi người là thành viên trong gia đ́nh,
gia đ́nh là thành viên trong xă hội. Một người biết sống tốt th́
gia đ́nh hạnh phúc, nhà nhà sống ḥa thuận dẫn đến xă hội tốt
đẹp hoàn mỹ!
Điều quan trọng nhất người viết muốn chia sẻ là khi xảy ra mối
xung đột giữa các mối quan hệ lẫn nhau th́ tự mỗi người lắng
ḷng lại, tự suy xét lại sự việc, ẩn khuất chỗ nào? Nguyên nhân
gây ra mối bất ḥa từ đâu? Và khi t́m ra nguyên nhân rồi th́ tự
nhận khuyết điểm về ḿnh và hăy nói lời xin lỗi với đối phương.
Hằng ngày quán chiếu, việc qua rồi
Sai trái điều ǵ, nguyện bỏ thôi
Làm đúng việc ǵ, cần phát triển
Cuộc đời hoàn thiện nhân cách thôi
(Trí Giải)
Biết xin lỗi là một hành động để thăng hoa trong cuộc sống, nó
giúp chúng ta mỗi ngày hoàn thiện về đạo đức, bản tính nhu ḥa,
khiêm nhường và b́nh an trong cuộc sống. Chúng ta học theo gương
sáng của đức Phật. Ngài là đấng toàn năng toàn Giác, là bậc Giác
ngộ thế nhưng vẫn có người ganh tỵ, t́m mọi cách để hại Ngài.
Điển h́nh như Đề Bà Đạt Đa đă t́m mọi cách hại Phật nhưng đức
Phật lại lấy oán kết bạn hiền để hóa giải thù hận. Ngài bảo Đề
Bà Đạt Đa chính là thiện tri thức của Ngài. Tôi cũng tin chắc
một điều rằng: để hóa giải sự xung đột trong các mối quan hệ lẫn
nhau, để có cuộc sống tốt đẹp và hạnh phúc đ̣i hỏi chúng ta phải
sống với nhau bằng trái tim Từ bi và cái tâm chân thật!
- “Tâm lệch lạc th́ cuộc sống nghiêng ngă đảo điên.
- Tâm gian dối th́ cuộc sống bất an.
- Tâm ghen ghét th́ cuộc sống hận thù.
- Tâm đố kỵ th́ cuộc sống mất vui.
- Tâm tham lam th́ cuộc sống dối trá …
Cho nên, ta không những đem tâm của ḿnh đặt ngay trên ngực để
yêu thương mà c̣n:
-
Đặt trên tay để giúp đỡ người khác.
- Đặt trên mắt để nh́n thấy nỗi khổ của tha nhân.
- Đặt trên trán để may mắn chạy đến với người cùng khổ.
- Đặt trên miệng để nói lời an ủi với người bất hạnh.
- Đặt trên tai để biết nghe lời than trách, góp ư của người
khác.
- Đặt trên vai để biết chịu trách nhiệm và chia sẻ trách nhiệm
với anh em, chị em”.
Hạnh phúc của con người không đến từ sự thù hận, tức giận cho
nên sự trang trải t́nh thương trong cuộc sống xă hội là điều cần
thiết nhất để hóa giải sự xung đột. Nếu chúng ta đến với nhau
bằng một trái tim vị tha, từ bi chân thật không giả dối để sưởi
ấm t́nh người th́ chắc chắn rằng xă hội sẽ tốt đẹp không có sự
thù hận, chém giết, gây bất an cho con người, gia đ́nh và xă hội.
Chúng ta cần xả bỏ cái tâm hơn thua, ganh tỵ, đố kỵ, những lư lẽ
đúng sai và đến với nhau bằng chữ t́nh thương áp dụng trong tất
cả các mối quan hệ.
Chúng ta không nên sống phân biệt kỳ thị chủng tộc màu da mà hăy
sống trong sự b́nh đẳng của con người, b́nh đẳng trong thể tánh.
Phật dạy: “Trong
tất cả chúng sinh đều có Phật tính”. và mọi người
ai cũng có ḍng máu đỏ và vị mặn của nước mắt. Chúng ta phải
biết tôn trọng lẫn nhau, không nên ỷ mạnh hiếp yếu, giàu sang
khinh chê người nghèo khổ….
Hằng ngày, mỗi cá nhân cần phải trồng hạt giống từ bi nơi tâm,
để xây đựng một xă hội tốt đẹp và hoàn mỹ. Chúng ta hăy sống
bằng trái tim của ḷng từ, khi gặp người hoạn nạn sẵn sàng giúp
đỡ với khả năng của ḿnh. Hăy quán tưởng những người đó như là
Cha, Mẹ, con cái, nhiều đời nhiều kiếp. Đức Phật cũng dạy rằng:
“Tất
cả chúng sinh đắp đổi nhau làm thân bằng quyến thuộc”.
Cho nên khi đức Phật đi trên đường Ngài gặp đống xương khô, Ngài
liền lạy ba lạy bảo rằng đó là Cha, Mẹ nhiều kiếp của Ngài. Có
như thế t́nh thương mở rộng phạm vi ra ngoài tính ích kỷ tham ái.
Tham ái là nguồn gốc của khổ đau và chỉ có từ bi mới là t́nh
thương đích thực mang lại hạnh phúc cho con người xă hội và thế
giới. Bởi lẽ bản tính Từ bi là không tính toán, không cầu lợi,
không ích kỷ, mà nó rộng lớn với bản chất vô ngă. Đó là vài quan
điểm nho nhỏ cùng chia sẻ đến mọi người để làm thế nào hóa giải
sự xung đột và tạo nên cuộc sống hạnh phúc tốt đẹp như đóa sen
thoát lên chốn bùn nhơ tỏa ngát hương cho đời
Hoa sen tinh khiết chốn bùn nhơ
Thoát lên mặt nước, tự bao giờ
Tỏa hương thơm ngát, chân thiện mỹ
Tô điểm trần gian, đẹp nên thơ (Trí Giải)
Trí Giải