Đi khắp thế gian_Không ai tốt bằng Mẹ_Gánh nặng cuộc đời _ không
ai khổ bằng cha_nước biển mênh mông_không đong đầy t́nh Mẹ_Mây
trời lồng lộng_không phủ kín công cha_Tần tảo sớm hôm_Mẹ nuôi
con khôn lớn_Mang cả tấm thân gầy_cha che chở đời con_Ai c̣n Mẹ_
xin đừng làm Mẹ khóc_Đừng để buồn_lên mắt Mẹ nghe không....
1. Từ có thể cho niềm vui. Chúng ta có cho chúng sanh niềm vui
không? Nếu như không có, th́ đó tức là chúng ta không dùng hết
ḷng từ của ḿnh. Chúng ta nên tiến đến mục tiêu “vô duyên đại
từ”, là dùng ḷng từ bi đối xử với những người không có duyên
với ḿnh. Chúng ta không những thông cảm với người cùng trong
hoàn cảnh khó khăn, mà chúng ta cũng nên thông cảm với cả loài
động vật trong cảnh hoạn nạn nữa. Nếu có chuyện không may xảy ra,
chúng ta nên ra tay tiếp đỡ chúng sanh, giúp người thoát ṿng
khổ hải. Đấy là công việc mà Phật tử nên làm. Chúng ta đừng nên
có thái độ dửng dưng, chỉ biết đứng nh́n chớ không chịu giúp, v́
như thế là đánh mất tinh thần cứu thế của Phật Giáo rồi. Phật
Giáo lấy từ bi làm hoài bảo, là dùng cửa phương tiện của đạo
Phật để tiếp nhận chúng sanh.
2. Bi có thể bạt trừ khổ. Chúng ta có thể bạt trừ sự đau khổ của
chúng sanh không? Nếu không thể, th́ đó là v́ chúng ta chưa dùng
hết ḷng bi của ḿmh. Chúng ta nên có tư tưởng “đồng thể đại
bi”, cũng tức là thấy người chết ch́m như chính ḿnh bị chết đắm,
thấy người đói như chính ḿnh bị đói. Phật giáo lấy bi làm tông
chỉ, v́ bi là ḷng lân mẫn, thương xót. Trong khi các nhà Nho
nói rằng “bi thiên mẫn nhân” lại cũng phù hợp với ư nghĩa trên.
Do đó mà biết rằng tư tưởng của thánh nhân trong thiên hạ đều
giống nhau, như cùng xuất phát theo vết bánh xe, là không tách
rời ḷng trắc ẩn xót thương. Phật giáo chủ trương từ bi, Nho
giáo đề xướng trung thành và tha thứ. Tâm tâm tương đồng, đấy là
cốt tủy của tôn giáo, nếu không th́ là dị thuyết của ngoại đạo.
3. Hỷ là tâm vui vẻ. Chúng ta có hoan hỷ vui thích học Phật pháp
không? Chúng ta có phát ưu sầu, sanh phiền năo, hoặc là tâm tư
bực dọc không? Nếu quả là có, chúng ta hăy mau sửa đổi, đừng để
tánh t́nh như thế phát triển. Nếu chúng ta hơi c̣n chút ít tập
khí, là từ thất t́nh lục dục mà dụng công phu, th́ đó là quan
niệm sai lầm. Nên hiểu là chúng ta không được tiếp tục có thứ
quan niệm sai lầm như thế, nếu không, hậu quả không thể nào
tưởng tượng nổi đâu.
4. Xả là tâm buông xả. Chúng ta có tâm buông xả không? Nếu có,
th́ là lớn hay nhỏ? Là nhất thời hay là vĩnh viễn? Xả cái ǵ? Là
phát tâm cho chúng sanh sự vui vẻ, bạt trừ cái khổ của chúng
sanh và giúp người trong cảnh nguy khốn. Làm được như thế, chúng
ta sẽ sanh ḷng hoan hỷ đến mức vô hạn, nhưng chúng ta đừng nên
chấp vào đó. Làm xong việc rồi là quên hết tất cả, chớ đừng lưu
giữ trong tâm thức. Nếu chúng ta chấp mà không quên được, th́ đó
không phải là hạnh nguyện của Bồ Tát. Chúng ta nên có tinh thần
thi ân bất cầu báo, như vậy th́ mới được xem là người Phật tử
chân chánh.