Sư họ Mă, tự Triệt Ngộ, hiệu Mộng Đông, người huyện Phong Nhuận.
Thuở thiếu thời, sư đă thông thuộc kinh sử. Nhân nhờ trọng bệnh,
sư liễu ngộ huyễn chất vô thường, nên phát nguyện xuất gia.
Sau khi bệnh thuyên giảm, sư đến huyện Pḥng Sơn xin thế phát
với lăo túc Vinh Tŕ ở am Tam Thánh. Sư liễu đạt thông suốt tất
cả Thiền, Giáo, hai tông Tánh, Tướng, yếu chỉ mười thừa, tam
quán. Sau đó, sư trụ tŕ chùa Vạn Thọ ở Bắc Kinh, hướng dẫn
chúng tham thiền, khích lệ sách tấn hàng hậu học tu tập một cách
nhiệt t́nh không mệt mỏi suốt mười bốn năm. Thanh danh sư vang
khắp cả từ Bắc chí Nam.
Về tuổi xế chiều, sư ở núi Hồng Loa, mọi người qui tụ về rất
đông, tạo thành đạo tràng Liên tông chuyên tu Tịnh nghiệp. Sư
khai đạo giảng pháp như nước chảy mây bay.
Mùa xuân năm Gia Khánh thứ mười lăm, biết nhân duyên giáo hoá đă
măn, sư đoan tọa niệm Phật, khi ấy đức Phật đích thân hiện đến
tiếp dẫn, đại chúng đều ngửi thấy mùi hương lạ phảng phất khắp
pḥng; sau khi hoả táng, thu được hơn trăm hạt xá-lợi.
Sư để lại một số tác phẩm quí như: Mộng đông thiền sư tập, Bổn
cảng (Hương Cảng) đông lâm niệm phật đường hữu san bổn … Nay
lược nêu một vài câu pháp ngữ vàng ngọc của sư như sau:
1. Một là thật v́ sanh tử mà phát tâm Bồ-đề, đó là học đạo chơn
chánh. Hai là lấy tín nguyện thâm sâu, tŕ danh hiệu Phật làm
chánh tông Tịnh độ. Ba là lấy sự nhiếp tâm chuyên chú niệm làm
phương tiện hạ thủ công phu. Bốn là lấy việc chiết phục phiền
năo đang hiện hành làm sự tu tâm chính yếu. Năm là lấy sự chuyên
tŕ bốn luật nghi chính yếu làm chỗ căn bản nhập đạo. Sáu là lấy
các pháp khổ hạnh làm việc trợ duyên tu đạo. Bảy là lấy sự nhất
tâm bất loạn làm chỗ quay về của Tịnh độ. Tám là lấy sự trông
thấy các linh ảnh tốt đẹp làm chỗ nghiệm chứng văng sanh. Tám
điều trên đây, người tu Tịnh nghiệp không thể không biết.
2. Một câu A-di-đà Phật là thuốc A-già-đà, không có bệnh nào mà
không trị lành; là vua ngọc châu như ư, không có nguyện nào mà
không được thoả măn; là thuyền Từ vượt qua biển khổ sanh tử,
không có khổ nào mà không được độ thoát; là đèn trí tuệ soi sáng
vô minh tăm tối, không có bóng tối nào mà không bị chiếu tan.
Chỉ cần một lần nghe qua câu Phật hiệu là đă có duyên, chỉ cần
một niệm tín tâm liền có thể tương ưng với Phật. Tín tâm chơn
thật, lúc nào cũng nguyện mong được văng sanh. Trong tâm thường
trụ hai pháp tín-nguyện này, như trung thần phụng mạng mật chỉ
của minh quân, như đứa con hiếu thảo vâng lời đấng cha lành, nhớ
nghĩ không quên làm một việc vô cùng trọng yếu, th́ cho dù ở bất
cứ hoàn cảnh nào, yên tĩnh hay náo nhiệt, thảnh thơi hay bận
rộn, niệm nhiều hay niệm ít, nói chung đều là chánh nhân văng
sanh. Chỉ sợ không nhiệt tâm thực hành mà thôi. Từ vô lượng kiếp
đến nay, chúng ta măi ở trong ṿng sanh tử luân hồi, lẽ nào
không phát tâm cầu xuất li, tu hạnh hướng đạo! V́ chạy theo sự
biếng nhác thoái hoá cho nên chúng ta mới ở măi trong biển sanh
tử, chịu vô lượng khổ năo. Nay được nghe pháp môn tŕ danh giản
yếu, nhưng nếu vẫn đi theo lối cũ bại hoại, không có tâm huyết
chí khí th́ sao có thể gọi là bậc Đại Sĩ đệ nhất được!
3. Niệm Phật nên sanh bốn loại tâm. Những ǵ là bốn? Một là nên
sanh tâm hổ thẹn, sám hối những nghiệp từ vô thỉ đến nay ḿnh đă
tạo. Hai là nên sanh tâm vui thích khi được nghe pháp môn này.
Ba là tự thương xót ḿnh, v́ nghiệp sâu dầy nên không gặp được
pháp môn này sớm. Bốn là nên sanh tâm cảm kích ḷng từ bi như
thị của Phật. Trong bốn loại tâm này, chỉ cần có một tâm th́
cũng có thể thành tựu Tịnh nghiệp. Niệm Phật cần phải dài lâu
liên tục, không được gián đoạn. Gián đoạn th́ Tịnh nghiệp không
thể thành tựu. Dài lâu phải nên dũng mănh, không được biếng
nhác. Biếng nhác th́ Tịnh nghiệp không thể thành. Dài lâu mà
không dũng mănh tức là thối đọa. Dũng mănh mà không dài lâu tức
là không tiến bộ.
Những lời huấn thị trên của sư không ĺa giáo pháp, v́ khổ tâm
của chúng sanh mà ngài hết ḷng dạy bảo như vậy./.
Thực hiện: Ngọc Liên