Sư người Lâm Truy, giữa niên hiệu Trinh Quán đời Đường, sư đến
chùa Huyền Trung ở Tây Hà, yết kiến ngài Đạo Xước. Sau khi đến
Đạo tràng Tịnh độ cửu phẩm, nghe giảng kinh Quán vô lượng thọ,
sư tinh cần khổ hạnh, phát tâm niệm Phật. Sau đó đến Kinh đô, sư
khuyến khích, sách tấn bốn chúng, thuyết pháp ở chùa Quang Minh,
chép hơn mười vạn quyển kinh A-di-đaø, họa hơn ba trăm bức tranh
Tây phương Thánh cảnh, cảm hóa vô số Tăng tục, người được
tam-muội văng sanh Tịnh độ rất nhiều. Mỗi một tiếng niệm Phật
của sư đều có một luồng hào quang từ miệng phóng ra, nên thế
gian tôn xưng là đại sư Quang Minh.
Một hôm, sư leo lên cây liễu,
nh́n về phía Tây, thầm nguyện: Xin đức Phật tiếp dẫn con văng
sanh Tịnh độ, rồi thả ḿnh mà tịch, thọ sáu mươi chín tuổi. Sư
có trước tác Quán kinh sớ, Văng sanh lễ tán…
Trong Di tông nói rằng: “Bậc Đại Thánh từ bi khuyên người chuyên
niệm danh hiệu Phật, chính v́ việc xưng danh hiệu dễ sanh niệm
nhiếp tâm tương tục. Nếu ai có khả năng niệm niệm liên tục th́
khi mạng chung mười người văng sanh hết mười, trăm người văng
sanh hết trăm. V́ sao? V́ chánh niệm không tạp duyên, cùng tương
ưng với bổn nguyện của Phật, làm theo lời Phật dạy, không làm
trái với lời nguyện của ḿnh. Nếu bỏ chuyên niệm mà theo tạp
niệm th́ trong trăm người may ra được một, hai người; trong ngàn
người th́ hy hữu lắm được ba, bốn người văng sanh ở hạ phẩm.”
Lại trong Lâm thụy nhập quán lễ tưởng phát nguyện văn có ghi lời
phát nguyện của sư như sau: “Đệ tử chúng con là kẻ phàm phu sanh
tử, tội chướng sâu dầy, luân hồi sáu nẻo, khổ không thể nói, nay
gặp bậc tri thức, được nghe danh hiệu và bổn nguyện của đức Phật
A-di-đà, nhất tâm xưng niệm, cầu nguyện văng sanh, nguyện Phật
từ bi tiếp độ, thương xót cứu vớt. Đệ tử chúng con chẳng biết
tướng hảo quang minh của thân Phật, xin Ngài thị hiện cho chúng
con được thấy, và xin được thấy đức Quan Âm, Thế Chí, các chúng
Bồ-tát và tướng vi diệu quang minh trang nghiêm thanh tịnh trong
thế giới này.”
Theo Long thư tịnh độ nói: “Mỗi khi vào Phật đường, sư chắp tay
quỳ thẳng, nhất tâm niệm Phật, chưa kiệt sức th́ không nghỉ, tuy
trời rét lạnh nhưng áo sư vẫn ướt đẫm mồ hôi. Sư luôn hết ḷng
dạy pháp môn Tịnh độ cho đại chúng, không lúc nào mà không làm
lợi ích cho chúng sanh. Hơn ba mươi năm, sư lưng không dính
chiếu, hành đạo Bát-chu, lễ Phật mười phương, cho đây là nhiệm
vụ của ḿnh. Sư nghiêm tŕ tịnh giới, một lỗi nhỏ cũng không để
phạm, mắt chưa từng liếc nh́n người nữ, dứt tuyệt danh lợi,
tránh xa các nơi đàm luận hư tiếu. Được cúng dường y phục, vật
thực hảo hạng, sư đều đem bố thí, cúng lại cho đại chúng, c̣n
ḿnh th́ ăn đồ thô dở, giới hạnh của sư ai cũng ngưỡng mộ.”
Sư đă để lại bài kệ khuyến hóa như sau:
Già nua dần đến
Tóc bạc, da nhăn
Đi đứng khó khăn
Nói năng lẫm cẫm.
Dù tiền như núi
Vàng bạc đầy kho
Cũng khó thoát ra
Cửa già bệnh chết.
Kẻ ngu chẳng biết
Mặc ư hưởng lạc
Khi chết đến nơi
Ḷng đầy lo sợ.
Người trí liễu ngộ
Nổ lực cần tu
Tỉnh niệm nhất tâm
A-di-đà Phật.
Lời cảnh tỉnh của sư thật thâm thúy, như tiếng chuông ngân giữa
đêm trường thanh vắng./.
Thực hiện: Ngọc Liên