
Tŕnh độ tiến hóa của chúng sanh có cao
thấp, sự làm của mỗi người có quan hệ
khác nhau, thế nên kỷ luật phải có thể đặt ra mà tạm phải y theo đó mỗi lúc thi
hành mới không sai lạc. Đức Minh Đăng Quang nhắc lại kỷ luật của đạo cần phải có
thi hành ngay trong đời, th́ sự sống của nhân loại mới được yên vui, như sau
đây:
Nầy đây là cái ch́a khóa thành công của xứ Phật
là giới luật; chớ chi mà đời nay, các xă hội gia đ́nh trong thế giờ này, vất bỏ
đi tội lỗi biết nhân ra món báu thiện lành, trong sạch, biết đến lẻ phải, đức
hạnh đạo lư, th́ quí ích quá.
Cũng như các ông vua ở trên đời, phải có hằng
trăm giới luật hơn các ông quan, các quan phải có hàng chục giới luật thiện lành
hơn dân, ông già có hạnh hơn người lớn, cao rộng hơn trẻ nhỏ, th́ những kẻ lớp
dưới làm sao chẳng quí tôn cho được. Cũng như ông vua không ăn thịt uống rượu,
không có vợ con, th́ cả thảy nhân dân mới không dám sát sanh, trộm cắp, tà dâm.
Thánh hiền xưa thường hay răn dạy: Phép làm vua
không có vợ làm đầu, phép làm quan văn sĩ không tiền bạc làm gốc, phép binh
tướng vơ lực, không đánh giết người là bổn phận. Ông thầy giáo th́ phải giữ ǵn
lời nói, làm cha mẹ th́ không say sưa rượu thịt, như vậy th́ con dân chúng nó
mới hết ḷng, ḷng người là mạnh hơn hết, được ḷng là được tất cả thành công
không tai nạn. Mà muốn được ḷng th́ phải giới luật kỷ cương, con đường th́ phải
có bờ lề ngăn ranh, và đi đến nơi có mục đích
Sự tốt đẹp của đời là thiện lành
Kẻ giữ 1 giới không sát sanh, đă có ăn chay 2 ngày mỗi tháng.
Kẻ giữ 2 giới không trộm, đă có ăn chay 4 ngày mỗi tháng.
Kẻ giữ 3 giới không tà dâm, đă có ăn chay 6 ngày mỗi tháng.
Kẻ giữ 4 giới không nói dối, đă có ăn chay 8 ngày mỗi tháng.
Kẻ giữ 5 giới không uống rượu, đă có ăn chay 10 ngày mỗi tháng.
Người giữ 6 giới không ngồi ghế cao, nằm giường
rộng xinh đẹp, đă có ăn chay 15 ngày mỗi tháng.
Người giữ 7 giới, không nghe xem hát, múa đờn
kèn, chỗ vui đông yến tiệc, đă có ăn chay mỗi tháng 20 ngày.
Người giữ 8 giới, không trang điểm phấn son, dầu
hoa, áo quần tươi tốt, th́ ăn trường chay.
Người giữ 9 giới, không ăn sái ngọ từ quá ngọ đến
ngọ mai.
Người giữ 10 giới, không rớ đến tiền bạc vàng,
của quí đồ trang sức, đă có ăn chay ngọ.
Người giữ 250 giới, đức hạnh cao hơn hết cầm đầu
cũng như ông vua pháp dạy trong cơi đời đạo đức, coi chừng cả thảy các từng lớp.
Sự bầu cử tùy theo nngười ta tuyển chọn, người đức hạnh đạo quả lớn th́ mới được
người ta tôn trọng, chứ chẳng phải ḿnh tôn lập. Khi hưu trí
nhường lại cho người khác đi sau đứng ra dẫn đầu lớp ấy, hoặc vài năm hay đúng
sáu năm, nếu tự cao mất hạnh bị loại ra để cho người khác thay mặt.
Những người 10 giới bậc nầy giữa ranh đời đạo, kẻ
được đứng ra dẫn đạo, cũng như người làm quan văn sĩ của đạo.
Từ 8 giới kẻ dắt đầu là cư sĩ hộ pháp chư thiên
như tướng binh vơ lực của Phật.
C̣n từ 5 giới sắp xuống như thường dân, và các
giới kia là được tự do thong thả.
Giới pháp hay kỷ luật là tư cách, bổn phận tŕnh
độ tuổi số của mỗi người, ai ai cũng đang có cả, có điều là chúng ta mảng lo
việc đâu đâu xao lăng đó thôi. Chúng ta mà không có kỷ luật, cũng như không có
mặt đất, không có linh hồn th́ lấy đâu làm sự thành công ích lợi. Cũng như ông
vua mà không có kỷ luật thiện, cả thần dân cũng y như thế, th́ làm sao yên ổn
đặng, và tự mỗi người đă không yên ổn như thế th́ dầu ông có giết hết dân, đoạt
hết của cải, hăm dọa, góp thâu cách ǵ cũng không hết loạn đặng.
Dầu ông có bắt chúng nó đem đưa cho giặc giết
hết, của cải dâng hết cho giặc cũng không yên
Đó
là tai hại của sự lộn xộn lu bù không kỷ luật, không thiện lành, th́ yên ổn làm
sao cho được.
Đầu
mà ông có lập ra bao nhiêu phương pháp cai trị, đàn áp cám dỗ cách nào đi nữa
th́ cũng vô ích, v́ chính cái tâm của ông trước đă không kỷ luật thiện kia rồi.
Muốn cho đời sống yên vui trật tự theo ư muốn chí
nguyện của mỗi người, th́ phải có kỷ luật hẳn hoi, từ bên trong tâm ư đến bên
ngoài, sự phân biệt phải rạch ṛi rành rẽ, người ta mới nhận ra con người ḿnh
mà không chạm phạm đến ḿnh. Bằng cách vô t́nh gây tội lỗi. Một kỷ luật tự ḿnh
xem xét lấy ḿnh và giúp ḿnh mau tiến hóa, là tranh đua giới luật, trên đường
xă hội đạo đức, mỗi người phải y theo điều luật răn để thật hành ngài dạy như
vầy:
Người giữ 250 giới, phải mặc áo choàng y màu
vàng, khất thực, giáo hóa.
Người giữ 10 giới, mặc áo quần đà hoặc màu vàng.
Người giữ 8 giới, mặc áo đà quần trắng.
Người giữ 5 giới mặc áo quần trắng.
Người giữ 1 giới đến 3 giới, mặc áo trắng quần
đen.
Người chưa giữ giới, mặc áo quần đen, màu sắc
khác bên ngoài tự ư.
Đời
đạo đức lấy giới luật đạo hạnh làm cây thước để đo tŕnh độ tiến hóa và trong
sạch của mỗi con người. Giới nào theo giới nấy chớ lộn xộn th́ hạnh phúc sẽ toại
ḷng.
Thiện ác phân biệt, đầu chơn do nhờ giới luật mới
nên sự yên vui ḥa hiệp.
Yên vui ḥa hiệp là quí hơn hết.
Về lập đời đạo đức như khi xưa vua A Dục ngài dạy
trong xứ, hăy giảm bớt xa xí phẩm, dứt lần sự xa hoa phung phí vật chất sang
giàu. Ngài khuyên các quan lớn nhỏ, hăy hy sinh nghĩa hiệp với mục đích v́ dân
mà làm việc, là nên giảm bớt tiền lương để bố thí cho người nghèo khó, chẳng nên
làm quan bằng tiền, mà quên địa vị ḿnh, Ngài giảm bớt khóa sưu thuế vụ. Ngài mở
cuộc lạc quyên công cộng nơi người dư giả hảo tâm, để cho tự ḷng người giúp trợ
theo lẻ phải mà không ép buộc.
Ngài ra bản chiêu mộ quân binh khi hữu sự mà
không bắt buộc. Ngài khuyến khích sưu công, mà không bảo ép, cái chi ngài cũng
muốn cho vừa ḷng tự mỗi người cả, v́ người đời là lúc nào cũng thiện ác có hai
hạng. Ngài để cho tự do ai muốn đi đường nào là tự chọn lấy đúng theo lẻ b́nh
đẳng bác ái, của một xứ tự chủ, khác với chế độ nô thuộc (là xứ bị cai trị bằng
cách bị ép khóa sưu thuế vụ mà đàn áp đạo đức của trong nước). Nhưng ngài cũng
có khi ép buốc phân hai: Ví như người đúng khóa đinh ba năm, nếu không theo đời
phải đi tu xuất gia ba năm theo đạo, rồi sau đó sẽ tự do theo ư muốn.
Hay như thay cho sự sưu công là phải đi làm công
quả, thay cho thuế vụ là phải in kinh. Trong hai đường ấy ai theo đường nào cũng
được. Ngài dạy binh bị là pḥng thủ chớ không phải để tiến cướp, tướng tá quân
binh là để dùng pḥng ngừa sự bất ngờ của người ngoại xâm, cùng để trị sự thất
luật, trộm cướp, chớ đối với dân hiền là phải dạy đạo đức, mà không nên cai trị,
c̣n ḥa b́nh cũng là do nơi đạo đức mới được.
Gương vua A Dục là bài học quí báu hơn hết.
Thực hiện: Chung Liên
Mời xem tiếp
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()