CHƯƠNG II
Saigon hoa lệ, có tiếng là ḥn
ngọc Viễn đông,
con người vuoi sống trong giấc mộng thần tiên, muôn ngàn sự xa hoa, mỹ lệ, lợi
dụng văn minh khoa học vật chất tô điểm cho đời sống xác thân, phần đông đều
nhắm ngay sự nghiệp, danh vọng của tiền, quyền thế...
Bỗng dưng có đoàn người, nam lẫn nữ coạ đầu trọc, ḿnh mang choàng vàng, tay ôm bát đi chơn không, đếm từng bước một, từ đường phố này đến đầu phố khác.
Dư luận xôn xao người ta tự hỏi nhau, và trả lời.
Họ là thầy tu chăng?_Phải.
Họ đi xin ăn để sống?_Phải, mà không v́ cho nhiều không lấy và không nhận tiền bạc.
Họ có học hay dốt?_Có đủ các hạng.
Họ có gia đ́nh quyến thuộc, nghèo hay khá giả?_Họ cũng có gia đ́nh cha mẹ, cũng có vợ con, có người nghèo mà cũng có người giàu lớn. Nhưng họ muốn giải thoát theo gương Phật Tăng xưa.
_Họ quê mùa, hay lịch lăm?_Họ là hạng người chất phát ở ruộng vườn, non núi, cũng có người đi khắp đó đây trong xứ và ngoài các nước...
_Họ có tôn giáo đoàn thể, chính trị chủ nghĩa nào chăng?_Có họ trước là người của các tôn giáo, các đoàn thể, các chủ nghĩa, nhưng họ thấy cần được ḥa chung các tôn giáo, các màu sắc không phân ranh giữa tôn giáo, gia đ́nh, xă hội, chính trị, thành phần giai cấp là mầm tranh đấu chia rẽ chết khổ, họ nhận nhau tất cả là người, xương trắng, máu đỏ, như nhau, con chung của tạo hóa, cần phải nhịn nhường, thương yêu dạy dỗ không nên tranh đua giết hai lẫn nhau..
Họ tập theo Phật tăng ngày xưa sống theo chơn lư, giải thoát. Khất sĩ là học tṛ nghèo đi xin ăn để tập cho đời theo gương bố thí giúp đỡ lẫn nhau, kẻ vật chất người tinh thần để đợc sống. Thầy Minh Đăng Quang tự khẩu hiệu là:
"Nên tập sống chung tu học"
Nhiều người mộ đạo rước thỉnh mấy thầy tu này cúng dường cơm ngọ để được nghe dạy đạo lư. Ở Phs Lâm Chợ Lớn, người ta dâng cái đ́nh Cây Gơ cho nhóm thầy tu này làm chỗ tạm trú thuyết kinh giảng đạo. Trung tâm Bàn Cờ Saigon hội chùa có dâng Thầy Minh Đăng Quang ngôi chùa củ, thầy cho sửa soạn và cất cốc lá xung quanh để tạm ở tu, hiệu chùa Kỳ Viên Tự, bây giờ là trụ sở của phái Tiểu thừa Phật giáo Nguyên Thủy.
Nguyên do từ trước Thầy Minh Đăng Quang và chư đệ tử ở ngôi tịnh xá Kỳ Viên Tự này, một nhóm tín đồ cư sĩ nhận thấy Giáo hội chư Tăng của Thầy c̣n ít, muốn rước mấy nhà sư Cao Miên hợp tác cho có số Tăng đông về hạnh tu khất thực. Nhưng sau đó ít ngày họ lại tự tiện dùng đồ huyết nhục và không đi tŕ b́nh lại có tiền, thế nên ;Thầy giao Tịnh Xá này lại cho hội Cư sĩ và mấy săi Miên, Thầy về miền Hậu Giang.
Lúc bấy giờ số Tăng Ni của Thầy Minh Đăng Quang có trên 20 vị đổ tràn về miền Hậu Giang hạnh tu Khất sĩ bước ta bà du phương giáo hóa dẫm chân đến đâu là lần lượt có số người mộ đạo cất lên am cốc, để cho mấy sư tạm trọ dạy đạo thuyết kinh, nghỉ chân đụt mưa nắng, lần lần các nhà mộ đạo, kẻ công người của, tấm lá, nuộc lạt, cây cột, đoạn kèo, cất dựng lên ngôi Tịnh Xá trống bốn phía không cửa nẻo, chính giửa để thờ Phật, và tất cả mấy sư cũng như hàng cư sĩ đều trăi chiếu đệm ngồi trệt dưới giảng đạo nghe pháp, với ư nghĩa là trường học đạo.
Hiện nay khắp các tỉnh miền Nam-Việt đều có Tịnh Xá, những quận, làng nào có duyên với đạo, tịnh xá am cleenloos nhố mọc lên. Mấy năm sau này (1958) Giáo hội đoàn du tăng đă tràn lên miền Trung-Việt có hơn 20 ngôi Tịnh Xá, vừa thành lập, số người mộ đạo tập tu và xuất gia càng tăng thêm, cuộc lễ Vu Lan Bồn, Giáo hội họp Tăng Ni về tỉnh Vĩnh B́nh làm lễ tự tứ năm 1960 kể chung có hơn 500 vị xuất gia thọ giới Tỳ kheo Tăng và Tỳ kheo Ni, Sadi, và Sadini c̣n hàng thiện tín (Ưu bà tức, Ưu bà di) số trội không lường được.
Thực hiện: TN.Chung Liên