Chẳng có thắng trận nào bằng sự thắng trận chánh pháp
Chẳng có sự bại trận nào đê hèn hơn bại trận giặc ḷng
Thích Huấn
Xung quamh vùng làng Phú Mỹ mỗi buổi sáng người ta thấy một ông thầy tu đầu cạo trọc, ḿnh choàng một tấm mền rách vá nhíu tứ tung, phía dưới mặc cái chăn, tay ôm cái gáo dừa chậm răi rừng bước một trên đường lộ đất từ vùng này đến vùng khác trong khắp làng, và hễ đến gần trưa bất kỳ nơi nào, hoặc bên chùa am, đ́nh, miễu, gốc cây, bờ ao v.v...Thầy đến đụt nắng, ngồi xếp tréo gị, hai mắt vừa nhắm, thân h́nh ngắn uy nghi, dường như tưởng niệm suy tư điều chi, và độ đến đúng ngộ, người mở nắp gáo dừa ra, có một ít thức ăn vừa tởi (xin) được buổi sáng để ngay trước mặt, niệm đọc lâm râm có lẽ là cầu nguyện khấn vái chi chi, đoạn người dùng những vật thực ấy mà sống qua ngày. Trẻ nhỏ cũng như người lớn trong xóm, thấy lạ đổ xô đến xem, có nhiều người biết đem thức ăn đến hộ dâng cho Ngài, một trái chuối chín, một chén cơm, một củ khoai, một tách nước lạnh, .v.v...C̣n người không biết th́ làm ngơ, có người thấy chướng mắt dùng lời phỉ nhạo, cũng có người đem tiền bạc đến cúng cho. Nhà tu vẫn thản nhiên trước cảnh vật, sau bữa ăn xong những thức ăn bánh trái c̣n lại đem chia phát cho tất cả. Về thức ăn, những ǵ thuộc huyết nhục giống vật tuyệt nhiên là không dùng, tiền bạc không thu nhận.
Nhiều người hiếu sự, sau bữa cơm hoặc vào buổi chiều t́m đến Ngài để hỏi về cơ duyên cớ sự nào mà Ngài làm như thế, thuộc đạo nào...Ngài thong thả trả lời, và lần lượt có số đông người hiểu rơ ư nghĩa tư tưởng cao siêu của con người thoát trần, có nhiều người biết Ngài ở đâu cũng t́m theo học hỏi đạo lư, họ mang cả đêm, chiều, nốp theo hộ chỗ cho Ngài nghỉ ngơi, và đồng thời họ cũng ngủ luôn đó, đêm này đến đêm khác, lại có người đến xin làm đệ tử theo Ngài.
Trong số người đến nghe giảng đạo cũng có nhiều đàn bà con gái, trong số này có độ hai ba người xin xuất gia theo tu, Ngài không nhận mà chỉ nhận dạy đạo vào mỗi buổi chiều thôi, và hứa khi nào có người nam xin xuất gia rồi Ngài mới thâu nhận người nữ.
Lối bốn năm sau đó, bên nhà tu ẩn dật này có một đệ tử nam, một tṛ nhỏ theo hầu, và có bốn người nữ thọ giới sadini đầu cạo trọc ḿnh mặc áo choàng vàng, vai quảy túi bát lê chân đất, dấn thân nay làng này mai xứ khác xin ăn tu học.
Gót chân hành đạo của nhà tu khất sĩ bước lần từ phạm vi làng này đến làng khác, và tỉnh Mỹ Tho có bóng thầy tu ḿnh mang choàng vàng tay ôm b́nh bát đi khất thực không nhà cửa, chẳng vợ con gia đ́nh quyến thuộc không cất giữ chứa chấp món chi, không ở một nơi nào nhất định không cất tiền bạc v.v... Người đă giác ngộ lư nhơn duyên tột lẽ. Thật là:
Trời cũng không, đất cũng không
Người đời phái phái ở nơi không
Nhựt cũng không mà nguyệt cũng không
Đông lên tây lặn chẳng cần công
Vườn cũng không, ruộng lại cũng không
Đổi dời nhiều ít người chủ ông
Vàng cũng không, bạc lại cũng không
Thác rồi nào đặng ở tay trong
Vợ cũng không, con lại cũng không
Huyền tuyền đường nọ chẳng tương phùng
Sớm qua tây tối lại sang đông
Người đời tỷ thí tợ con ong
Hễ đặng trăm bông trên mật đó
Rốt đời đến thác cũng tay không.
Cũng là:
Của tiền tụ tán hề; áo măo lâu cũng hoại!
Có ai như ta hề; gởi thân cho thế ngoại!
Chẳng thiếu tiền lương hề; khỏi mắc nợ oan trái
Chẳng nói hơn thua hề; chẳng luận hưng cùng bại!
Chẳng giao việc tục hề; khỏi bị người chê dại!
Một áo bá nạp hề; năm năm thường mặc hoài!
Rách vá lại lành hề; dơ giặt phơi tự tại!
Ban ngày mặc lên hề; tối thay làm mền cái!
Chẳng sợ trộm tham hề; cùng không người quấy dại!
Thường giữ tiêu diêu hề; một lần chơi thượng giới!
Ai biết ta chẳng hề;
phép ta vô cùng hề; khiến người ngàn năm toại!
Biết người chẳng biết ta hề.
Thực hiện: TN. Chung Liên