Nói đến Phật Giáo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, chúng ta không thể không nhắc đến Đại Tòng Lâm Phật Giáo. Bởi ĐTLPG đã trở thành trung tâm Phật Giáo tỉnh BR- VT ngay từ những ngày mới thành lập xây dựng và phát triển. Nằm bên Quốc lộ 51, bên cạnh những khu công nghiệp. ĐTLPG toạ lạc trong một không gian yên tỉnh gồm nhiều ngôi tự viện, tịnh thất và những quần thể nhà Tăng, trường học, nhà khách...
Tổ khai sơn ĐTLPG là HT. Thích
Thiện Hòa, Ngài đã có công khai phá vùng đất
hoang sơ lúc bấy giờ thành vùng đất Phật trù phú
vào đầu
những năm thập niên 1960.
Nhưng mãi đến năm 1964 mới khởi công xây dựng
chùa ĐTL. Tổng diện tích khu đất là 100 ha với
mong mỏi của HT.Thiện Hòa muốn kiến tạo ĐTL
thành một trung tâm văn hóa Phật Giáo có tầm cở
xứng đáng trong nước cũng như các nước lân cận
với đầy đủ cơ sở vật chất hiện đại, thích hợp và
thuận tiện cho việc tu học lâu dài của Tăng, Ni,
Phật tử.Với những quần thể của ĐTL cho thấy sự
tận tụy của những bậc tiền bối trong những ngày
đầu gian khổ tạo dựng. Ấn tượng đầu tiên
thu hút tầm mắt chúng ta là cổng ĐTL với cột đá
cao hai bên là hai chú sư tử đá vừa hiên ngang
vừa lừng lẩy làm sao! Qua khỏi cổng, phía trái
là chánh điện. Hai bên chánh điện là dãy nhà
khách và nhà Tăng. Giữa sân trước chánh
điện là "pháp Đa Bảo" hai tầng: Tầng thứ nhất
thờ Bồ Tát Di Lạc, tượng to lớn, có Hộ pháp trấn
bốn gốc, tầng thứ hai thờ Đức phật Thích Ca và
Phật Đa Bảo. Bốn trụ cột của tháp có hai câu đối
như sau :
* Thích Ca Từ Phụ phân thân đến
Bảo tháp Như lai hiện Pháp mầu.
* Đấu xuất Thiên cung chờ bổ xứ
Tà Bà thế giới độ quần sanh.
kế đó là vườn Lâm Tỳ Ni ở sân trước chánh điện gợi nhớ sự tích Thái Tử Tất Đạt Đa giáng sanh. Bốn trụ cột ở vườn Lâm Tỳ Ni cũng có hai Cập Câu đối :
* Với Chất Ma Gia ứng hiện điềm lành khi xuống thế
Vui mừng Tịnh Phạm, chúng sanh nhờ cậy biết bao lâu.
* Nước Ca Tỳ chín rồng tắm Phật tại Ta Bà
Vườn Lâm Tỳ Ni bảy bước xưng tôn cùng vũ trụ
Từ vườn Lâm Tỳ Ni, bước lên "Cầu Ly Trần", bắt ngang hồ Tịnh Liên, đến tượng Đức Phật Thích Ca ngồi dưới gốc Bồ Đề, được gọi là "Bồ Đề Đạo Tràng". Nhắc lại sự tích thành đạo của Đức phật Thích Ca. Hai câu đối được khắc trên bốn trụ cột :
* Bát sữa Su Gia Ta dứt hết não phiền lên bến giác
Tòa cỏ Kiết Tường từ nay viên mãn đến Bồ Đề.
* Sáu năm khổ hạnh đạo thánh vang dội khắp muôn phương
Bảy thất tham thiền chứng quả sao mai vừa ló dạng
Ở sân trước ĐTL là vườn Lộc uyển gợi nhắc nơi Đức Phật Thích Ca Chuyển Pháp Luân cũng có hai cặp câu:
* Thế giới hoan ca mừng Đại Giác viên thành Phật Đạo
Diêm phù vui vẻ, nay chúng sanh nhuần gội Pháp mầu
* Nơi Lộc Giả Uyển, Bồ Đề Pháp mầu khai trước nhất
Xứ Ba La Nại, năm người Tăng bảo lập đầu tiên
Bên cạnh chánh điện và nhà khách là tượng Đức Phật nằm nghiêng bên phải, dưới các hàng cây râm mát.Trước tượng khắc hai cặp câu đối :
* Chốn Sơn Lâm mây ẩn, bóng Ưu Đàm còn ẩn hiện
Thành Câu Thi trăng khuyết, gương Di giáo mãi truyền thừa
* Mây ảm đạm, Trời Tịnh cơn buồn bã giữa Sa La
Đất thần động, Thế tôn an nhiên và diệt độ.
Tượng Phật và các câu đối trên gợi ý Đức Phật Thích Ca đã không còn nữa, Ngài đã Niết Bàn đi vào cỏi vĩnh hằng nhưng những lời dạy dỗ của Ngài sẽ được truyền thừa mãi mãi.
Phía sau tháp Đa Bảo là hồ Tịnh Liên và Cầu Ly Trần. Hồ Tịnh Liên trước kia chỉ là vùng đất trũng, được đào sâu thêm và mở rộng thành hình bầu dục, trồng hoa sen. Cầu Ly Trần hay còn gọi là Ly Trần Kiều được bắt ngang qua hồ. Sau khi vượt qua Cầu Ly Trần đến "Bồ Đề Đạo Trang" với tượng tượng "Đức Phật Thành Đạo" dưới cội Bồ Đề... Với phong cách tôn tạo thắng tích và sử dụng từng cặp câu đối nhau trước mỗi thắng tích, tất cả đều nói lên tâm nguyện tha thiết của HT khai sơn và những bậc tiền bối như muốn làm sống lại xứ thánh tích ở Ấn Độ tại nơi Đại Tòng Lâm Phật Giáo thân thương này.
Đại Tòng Lâm ngày nay chỉ còn tổng
diện tích khoảng 54 ha, gồm 7 cơ sở tự viện:
chùa ĐTL, trư
ờng Phật học Ni viện Thiện
Hòa, Ni viện Phổ Chiếu, Thiền Viện Huệ Chiếu,
chùa Huê Lâm II, đại tự ĐTL (mới) và 42 Tịnh
Thất. Trong đó trường Phật Học ĐTL do HT. Thích
Quảng hiển làm Hiệu trưởng. Do nhu cầu tu học
ngày càng cao của Tăng, Ni, HT đã cho xây dựng
nhiều công trình đáp ứng nhu cầu đào tạo và nội
trú cho Tăng, Ni sinh tại tỉnh nhà. Năm 1993,
khởi công xây dựng trường Phật học, đại giảng
đường, chánh điện và 12 Tăng xá chung quanh
trường cho Chư Tăng nội trú.
Tuy nhiên, thời gian đã làm ngôi Đại Hùng Bửu Điện xuống cấp, vào những ngày lễ lớn không đủ dung chứa hàng ngànTăng, Ni, Phật tử về hành lễ cũng như sự tu học. Ban trị sự nhận thấy cần phải có một chánh điện yên tỉnh bên trong khu đất, có sức chứa lớn cho Tăng, Ni khắp nơi trong tỉnh về tu học thống nhất một điểm. Đây cũng là tâm nguyện của HT. khai sơn, là trăn trở của chư tôn Đức BTS. Đầu năm 2002, ngôi Đại Hùng Bửu Điện ĐTL được chính thức xây dựng với diện tích hơn 3.000 mét vuông nằm trong khu tổng thể 17 ha của khu ĐTL.
Nhờ vào sự hổ trợ của chư tôn Đức Tăng, Ni,quí Phật tử trong và ngoài nước, công trình đã hoàn thành theo như dự kiến với kiến trúc mang đậm nét văn hóa Phật Giáo. Bên cạnh đó, một số công trình phụ như: Tượng Di Lạc cao 4,5 m bằng đá hoa cương, nặng 40 tấn tọa lạc trên đài cao 11,7 m hướng mặt ra hồ Tịnh Liên. Hai bên đài Di Lạc là hai tượng Bổn Sư toạ lạc dưới hai gốc cây đại thọ trên 300 tuổi. Hồ Tịnh Liên cũng nạo vét, thi công lại với kiến thiết mới hoàn toàn. Hiện chùa tôn trí một Đại hồng chung nặng 1.200kg.
Vừa kế thừa được những thắng tích trước đây ĐTL đã, đang và sẽ tôn tạo, xây dựng nhiều thắng tích hơn nữa, để rồi trong tương lai gần, khu quần thể ĐTL sẽ là một thắng tích mang nhiều giá trị lịch sử với cảnh trí đẹp. Khu quần thể chùa ĐTL với: ngôi Đại Hùng Bửu Điện mới, niệm Phật đường, trường Phật học, Hồ Tịnh Liên, tượng đài Quán Thế Âm cao 19 mét, nhiều Tăng xá, khu nhà trù rộng lớn v v... Tất cả tạo nên một môi trường tốt làm nền tảng cho việc trau dồi Phật học, đào tạo các thế hệ Tăng cơ sở ĐTL, Ni, Ni Viện Thiện Hòa trong tỉnh và những tỉnh lân cận.
Đại Tòng Lâm từ khi khai sơn đến nay, truyền thống tu học của Tăng, Ni đã được nối tiếp và khẳng định qua nhiều thế hệ. Mong mỏi và hy vọng thay Đại Tòng Lâm với tầm vóc mới của mình sẽ là một trong những trường Phật học lớn, xứng đáng với tâm nguyện của Cố Hòa Thượng khai sơn.
Thực hiện : Ngọc Liên